Na jakim druku zleceniodawca zgłasza obowiązkowo do ZUS zleceniobiorcę, który ma z innym pracodawcą podpisaną umowę o pracę z wynagrodzeniem brutto wyższym od płacy minimalnej krajowej i nie jest studentem?
A. ZUS ZUA
B. ZUS ZCNA
C. ZUS ZZA
D. ZUS ZFA
Pytanie z egzaminu CKE, październik 2016 (arkusz A.65-X-16.08).
W tej sytuacji właściwy jest druk ZUS ZZA, bo zleceniobiorca podlega z umowy zlecenia obowiązkowo tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu. Kluczowe jest to, że ma już umowę o pracę u innego pracodawcy i osiąga z niej wynagrodzenie brutto co najmniej równe minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, a w pytaniu nawet wyższe. To oznacza, że składki społeczne są już obowiązkowo opłacane z etatu, więc zlecenie nie staje się drugim obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych. Zleceniodawca zgłasza więc taką osobę na ZUS ZZA, czyli formularzu służącym do zgłoszenia wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego. Moim zdaniem to jeden z tych przypadków, gdzie łatwo pomylić formularze, bo sama umowa zlecenia często kojarzy się z pełnym ZUS-em. W praktyce kadrowej zawsze trzeba najpierw ustalić tytuły do ubezpieczeń: czy jest etat, jaka jest podstawa składek z etatu, czy osoba jest studentem, czy zlecenie jest u własnego pracodawcy. Dobra praktyka to zebranie od zleceniobiorcy oświadczenia o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia z umowy o pracę, żeby mieć dokumentację na wypadek kontroli ZUS.
Właściwym drukiem jest ZUS ZZA, ponieważ w opisanej sytuacji zgłoszenie obejmuje tylko ubezpieczenie zdrowotne. Błąd często bierze się z automatycznego założenia, że każda umowa zlecenia osoby niebędącej studentem musi być zgłoszona na pełne ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Tak faktycznie bywa, ale nie zawsze. Jeżeli zleceniobiorca ma równolegle umowę o pracę u innego pracodawcy i z tej umowy osiąga wynagrodzenie co najmniej minimalne, to obowiązek ubezpieczeń społecznych jest już realizowany z etatu. Z umowy zlecenia zostaje wtedy obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, a do tego służy właśnie ZUS ZZA. ZUS ZUA stosuje się wtedy, gdy zgłaszamy osobę do ubezpieczeń społecznych oraz zdrowotnego, na przykład zleceniobiorcę bez innego tytułu do ubezpieczeń albo z etatem poniżej minimalnego wynagrodzenia. ZUS ZCNA nie dotyczy zgłoszenia samego zleceniobiorcy, tylko członków rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego, więc użycie go tutaj miesza dwie różne sprawy. ZUS ZFA jest jeszcze z innej półki, bo dotyczy zgłoszenia płatnika składek, a nie osoby ubezpieczonej. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej jest nie wybierać formularza po nazwie umowy, tylko po zakresie ubezpieczeń: pełne społeczne i zdrowotne oznacza ZUA, samo zdrowotne oznacza ZZA. W kadrach taka kolejność myślenia bardzo ogranicza pomyłki.