W której sytuacji zleceniodawca, zatrudniając osobę na podstawie umowy zlecenia, zgłosi zleceniobiorcę obowiązkowo do ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i wypadkowego?
A. Zleceniobiorca wykonuje umowę zlecenia zawartą wcześniej z innym zleceniodawcą na kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę.
B. Zleceniobiorca nie ma innego tytułu do ubezpieczenia emerytalnego i rentowego.
C. Zleceniobiorca jest emerytem zatrudnionym na umowę o pracę z minimalnym wynagrodzeniem u innego pracodawcy.
D. Zleceniobiorca jest studentem w wieku 20 lat, z którym zleceniodawcy nie łączy stosunek pracy.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz A.65-X-17.06).
W tej sytuacji zleceniobiorca podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu oraz wypadkowemu, ponieważ umowa zlecenia jest dla niego jedynym tytułem do ubezpieczeń społecznych. To jest taka podstawowa zasada w rozliczeniach z ZUS: jeżeli osoba wykonująca zlecenie nie ma innej pracy, działalności gospodarczej, wcześniejszej umowy zlecenia z odpowiednio wysoką podstawą albo innego tytułu do ubezpieczeń, zleceniodawca musi ją zgłosić do ZUS. W praktyce robi się to najczęściej na formularzu ZUS ZUA, bo obejmuje on zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego. Ubezpieczenie chorobowe przy zleceniu jest co do zasady dobrowolne, więc tu trzeba uważać, żeby nie wrzucać wszystkiego do jednego worka. Moim zdaniem najłatwiej zapamiętać to tak: brak innego tytułu = pełne obowiązkowe społeczne ze zlecenia, czyli emerytalne, rentowe i wypadkowe. Przykład praktyczny: osoba po szkole, niebędąca studentem i bez etatu, podpisuje umowę zlecenia na obsługę biura. Zleceniodawca powinien ustalić jej status, zebrać oświadczenie do celów ZUS i zgłosić ją terminowo, bo za błędne zgłoszenie albo brak składek odpowiada płatnik.
Przy umowach zlecenia bardzo często popełnia się błąd polegający na patrzeniu tylko na sam fakt zawarcia umowy, a nie na cały status ubezpieczeniowy zleceniobiorcy. Student, który nie ukończył 26 lat i nie jest jednocześnie pracownikiem tego zleceniodawcy, co do zasady nie podlega z tytułu umowy zlecenia ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu. Samo to, że wykonuje pracę i dostaje wynagrodzenie, nie wystarczy do obowiązkowego zgłoszenia do emerytalnego, rentowego i wypadkowego. To czasem myli, bo w kadrach widzi się rachunek do zlecenia i odruchowo ktoś chce naliczać składki, a tu status studenta ma duże znaczenie.
Inaczej wygląda sytuacja osoby, która ma już inny tytuł do ubezpieczeń z podstawą co najmniej minimalnego wynagrodzenia. Emeryt zatrudniony na umowę o pracę u innego pracodawcy z minimalnym wynagrodzeniem ma już obowiązkowe ubezpieczenia społeczne z etatu. Zlecenie zawarte z innym podmiotem nie powoduje wtedy obowiązku opłacania składek emerytalnej i rentowych ze zlecenia, choć zwykle pozostaje temat składki zdrowotnej. Podobnie, gdy zleceniobiorca wykonuje wcześniejszą umowę zlecenia, z której podstawa składek osiąga co najmniej minimalne wynagrodzenie, następna umowa zlecenia nie musi już być tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Wypadkowe idzie za obowiązkowymi społecznymi, więc też nie można go rozpatrywać w oderwaniu. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej jest zawsze zebrać od zleceniobiorcy aktualne oświadczenie o innych tytułach do ubezpieczeń i wysokości podstawy, bo bez tego łatwo zrobić zgłoszenie na ślepo, a potem trzeba korygować dokumenty ZUS.
Inaczej wygląda sytuacja osoby, która ma już inny tytuł do ubezpieczeń z podstawą co najmniej minimalnego wynagrodzenia. Emeryt zatrudniony na umowę o pracę u innego pracodawcy z minimalnym wynagrodzeniem ma już obowiązkowe ubezpieczenia społeczne z etatu. Zlecenie zawarte z innym podmiotem nie powoduje wtedy obowiązku opłacania składek emerytalnej i rentowych ze zlecenia, choć zwykle pozostaje temat składki zdrowotnej. Podobnie, gdy zleceniobiorca wykonuje wcześniejszą umowę zlecenia, z której podstawa składek osiąga co najmniej minimalne wynagrodzenie, następna umowa zlecenia nie musi już być tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Wypadkowe idzie za obowiązkowymi społecznymi, więc też nie można go rozpatrywać w oderwaniu. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej jest zawsze zebrać od zleceniobiorcy aktualne oświadczenie o innych tytułach do ubezpieczeń i wysokości podstawy, bo bez tego łatwo zrobić zgłoszenie na ślepo, a potem trzeba korygować dokumenty ZUS.