Wskaż ubezpieczonego, który jest zwolniony ze składek na Fundusz Pracy.
A. Pracownik (wiek 27 lat) zatrudniony na pełny etat z wynagrodzeniem minimalnym.
B. Przedsiębiorca (wiek 34 lata) podlegający obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalno-rentowym od podstawy wymiaru 5 652,00 zł.
C. Pracownica (wiek 58 lat) zatrudniona na 3/4 etatu z wynagrodzeniem 4 900,00 zł.
D. Pracownik (wiek 45 lat) zatrudniony na 4/5 etatu z wynagrodzeniem 5 200,00 zł.
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2020 (arkusz A.65-SG-20.06): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
Wskazana pracownica w wieku 58 lat jest zwolniona z opłacania składek na Fundusz Pracy, ponieważ przepisy przewidują zwolnienie ze składek na FP za kobiety, które ukończyły 55 lat, oraz za mężczyzn, którzy ukończyli 60 lat. Tu decydujący jest wiek ubezpieczonej, a nie sam wymiar etatu. To ważne, bo w praktyce kadrowo-płacowej łatwo skupić się tylko na wysokości wynagrodzenia i sprawdzić, czy podstawa składek jest co najmniej równa minimalnemu wynagrodzeniu. A tutaj mamy dodatkową zasadę: po przekroczeniu określonego wieku pracodawca nie nalicza FP, nawet jeżeli wynagrodzenie jest wysokie, np. 4 900,00 zł przy 3/4 etatu. Na liście płac taka osoba nadal może mieć składki emerytalne, rentowe, chorobowe, zdrowotne itd., ale składka na Fundusz Pracy nie powinna zostać naliczona. Moim zdaniem to jeden z tych przypadków, gdzie warto mieć w programie kadrowym poprawnie wpisaną datę urodzenia, bo system często sam pilnuje tego zwolnienia. Dobra praktyka to zawsze sprawdzać dwa elementy: czy powstał obowiązek opłacania FP od podstawy oraz czy nie występuje szczególne zwolnienie, np. właśnie wiek 55+ dla kobiet.
Najczęstszy błąd w tym pytaniu polega na tym, że patrzy się wyłącznie na etat albo samą kwotę wynagrodzenia, a pomija się zwolnienia ustawowe. Fundusz Pracy co do zasady opłaca się za osoby podlegające obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli podstawa wymiaru składek osiąga co najmniej poziom minimalnego wynagrodzenia za pracę. Dlatego pracownik w wieku 45 lat, mimo że zatrudniony jest na 4/5 etatu, przy wynagrodzeniu 5 200,00 zł nie korzysta ze zwolnienia tylko dlatego, że nie ma pełnego etatu. Liczy się podstawa i brak szczególnej ulgi. Podobnie pracownik mający 27 lat i pełny etat z wynagrodzeniem minimalnym nie jest automatycznie zwolniony z FP z powodu młodego wieku. Zwolnienia dla młodych osób występują w określonych sytuacjach, np. przy skierowaniu przez urząd pracy i spełnieniu dodatkowych warunków, ale w treści pytania tego nie ma. Nie wolno więc dopowiadać sobie faktów. Przedsiębiorca w wieku 34 lat, który obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalno-rentowym od podstawy 5 652,00 zł, również nie mieści się w zwolnieniu wiekowym i przy takiej podstawie zasadniczo ma obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. W praktyce kadrowej i rozliczeniowej trzeba odróżniać trzy rzeczy: obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, minimalną podstawę do FP oraz szczególne wyłączenia, np. kobieta po 55. roku życia i mężczyzna po 60. roku życia. Z mojego doświadczenia właśnie mieszanie tych warunków prowadzi do najwięcej pomyłek na listach płac i w deklaracjach ZUS.