W portach lotniczych UE pasażer o ograniczonej sprawności ruchowej podróżujący drogą lotniczą na terenie terminala pasażerskiego
To jest właśnie sedno europejskich przepisów dotyczących praw pasażerów o ograniczonej sprawności ruchowej (PRM). Zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 1107/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, każdy pasażer mający trudności z poruszaniem się ma zagwarantowane prawo do otrzymania bezpłatnej pomocy na lotnisku. Zarządzający portem lotniczym są zobowiązani do zapewnienia wsparcia zarówno przy odprawie, przejściu przez kontrolę bezpieczeństwa, jak i w trakcie przemieszczania się po terminalu czy nawet w drodze do samolotu. Spotkałem się z tym w praktyce, bo osoby korzystające z wózka inwalidzkiego czy mające inny rodzaj niepełnosprawności nie muszą się martwić o organizowanie pomocy na własny koszt – wszystko ogarnia lotnisko, a obsługa jest przeszkolona pod kątem takich sytuacji. To bardzo ważne, bo transport lotniczy powinien być dostępny dla wszystkich na równych zasadach, bez barier finansowych czy organizacyjnych. Zarządzający lotniskiem nie mogą pobierać dodatkowych opłat za tę pomoc, co zresztą jest jednym z wyraźniejszych zapisów w rozporządzeniu. Warto też wiedzieć, że przewoźnicy oraz zarządzający lotniskiem mają obowiązek współpracować w tym zakresie – wszystko po to, żeby podróż dla osób z ograniczoną sprawnością była jak najmniej stresująca. W praktyce, z mojego doświadczenia, wygląda to tak, że wystarczy wcześniej zgłosić potrzebę pomocy i wszystko jest już przygotowane na miejscu.
Wiele osób sądzi, że pasażerowie o ograniczonej sprawności muszą organizować pomoc prywatnie lub że obsługa lotniska jest płatna – to dość powszechne nieporozumienie. W rzeczywistości przepisy UE, konkretnie Rozporządzenie (WE) nr 1107/2006, jasno określają, że wszelka pomoc w poruszaniu się po terminalu, odprawie czy dotarciu do samolotu powinna być zapewniona przez lotnisko bezpłatnie. Nie ma tu miejsca na żadne dodatkowe opłaty ani konieczność korzystania z zewnętrznych, płatnych usług agenta obsługi naziemnej. Jeszcze częściej spotykam się z przekonaniem, że pasażer nie może samodzielnie dokonać odprawy – co nie jest prawdą, bo obsługa ma obowiązek służyć pomocą, ale nie ogranicza to możliwości samodzielnego działania podróżnego, jeśli sobie z tym radzi. Z drugiej strony, nakładanie na osobę o ograniczonej sprawności obowiązku zapewnienia sobie osoby towarzyszącej mija się z celem przepisów; cała idea to wyrównanie szans i usuwanie barier, a nie przerzucanie odpowiedzialności na pasażera. W praktyce, typowym błędem myślowym jest opieranie się o stare przyzwyczajenia z czasów, kiedy nie było takich regulacji, albo bazowanie na informacjach sprzed wielu lat. Teraz wszystko jest uregulowane na poziomie prawa unijnego i lotniska są zobowiązane do wdrażania tych zasad w praktyce – to kwestia szacunku do pasażera i jakości usług. Najważniejsze, żeby pasażerowie wiedzieli o tych uprawnieniach i potrafili je egzekwować. Ostatecznie – odpowiedzialność za organizację pomocy spoczywa na lotnisku, nie na osobie z ograniczoną sprawnością.