Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: TWO.10 - Montaż i uruchamianie systemów automatyki okrętowej

Zawód: Technik elektroautomatyk okrętowy

Kategorie: Automatyka, pneumatyka i hydraulika

Którą z funkcji logicznych realizuje blok funkcyjny przedstawiony w języku drabinkowym?

Schemat w języku drabinkowym z dwiema równoległymi gałęziami styków I1 i I2, w tym styków zanegowanych, sterującymi cewką wyjścia Q1
A. NAND
Źle. NAND dawałby jedynkę także przy obu wejściach wyłączonych, a wtedy obie gałęzie są przerwane.
B. AND
Źle. AND wymagałby jednej gałęzi ze stykami I1 i I2 normalnie otwartymi, bez negacji.
C. XOR
Dobrze. Wyjście jest aktywne tylko przy różnych stanach wejść I1 i I2, co odpowiada funkcji XOR.
D. OR
Źle. OR to dwa zwykłe styki równolegle - wyjście byłoby włączone także przy obu wejściach równych 1.

Przykładowe zadanie CKE z 2023 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik elektroautomatyk okrętowy (TWO.10).

Blok realizuje funkcję XOR (alternatywę wykluczającą). Wyjście Q1 jest zasilane z dwóch równoległych gałęzi: w górnej szeregowo stoją styk normalnie zamknięty I2 i normalnie otwarty I1, w dolnej - normalnie zamknięty I1 i normalnie otwarty I2.

Górna gałąź przewodzi, gdy I1 = 1 i I2 = 0, a dolna - gdy I1 = 0 i I2 = 1. Wyjście jest więc włączone tylko wtedy, gdy wejścia mają różne stany. Przy obu wejściach równych 0 albo obu równych 1 zawsze jedna para styków jest rozwarta w każdej gałęzi.

Do zapamiętania: w drabince połączenie szeregowe styków to AND, równoległe - OR, a styk ze skośną kreską to negacja. XOR zapisuje się jako (I1 AND NOT I2) OR (NOT I1 AND I2) - typowo używa się go np. do sterowania światłem z dwóch miejsc.

Wybór AND bierze się z tego, że w każdej gałęzi styki są połączone szeregowo. AND oznaczałby jednak jedną gałąź z dwoma stykami normalnie otwartymi I1 i I2, a tu każda gałąź ma jeden styk zanegowany, więc przy obu wejściach włączonych wyjście jest wyłączone.

OR zrealizowałyby dwa zwykłe styki I1 i I2 połączone równolegle - wyjście świeciłoby także przy obu wejściach równych 1, czego ten układ nie robi. NAND to z kolei negacja iloczynu: wyjście włączone zawsze, poza przypadkiem, gdy oba wejścia są aktywne, czyli także przy obu wejściach wyłączonych - tymczasem przy I1 = 0 i I2 = 0 obie gałęzie są przerwane.

Najprościej rozstrzygnąć takie zadanie tabelą prawdy dla czterech kombinacji wejść. Wyjście Q1 jest włączone tylko dla 1 i 0 oraz 0 i 1, a to definicja alternatywy wykluczającej XOR.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.

Potwierdzenie

Informacja