Kwalifikacja: TKO.06 - Montaż i eksploatacja środków transportu szynowego

Klucz do tego zadania to zrozumienie, jak masa lokomotywy rozkłada się na poszczególne osie i jak przeliczyć tony na kiloniutony. Sześć osi przy masie 120 t oznacza, że na jedną oś przypada 120 t podzielone przez 6, czyli 20 t. To jest punkt wyjścia. Typowym błędem jest albo pominięcie tego podziału przez liczbę osi, albo mylenie jednostek masy z jednostkami siły. W kolejnictwie nie interesuje nas sama masa w tonach, tylko nacisk na tor, czyli siła działająca na szyny, wyrażona w kiloniutonach. Z fizyki wiemy, że ciężar to masa pomnożona przez przyspieszenie ziemskie, czyli około 9,81 m/s². Dla uproszczenia przyjmuje się 1 t ≈ 10 kN. Jeśli ktoś wybiera wartość 100 kN, to zwykle wynika to z błędu w dzieleniu – jakby ktoś nie podzielił masy przez liczbę osi prawidłowo, albo przeliczył 10 t zamiast 20 t na oś. Z kolei odpowiedzi 400 kN czy 800 kN sugerują, że ktoś albo pomnożył wszystko dwa razy, albo w ogóle nie podzielił masy na osie i przeliczył całe 120 t na jedną oś, co kompletnie nie zgadza się z rzeczywistą budową lokomotywy sześcioosiowej. W praktyce nacisk rzędu 400 kN czy 800 kN na jeden zestaw kołowy byłby absolutnie nieakceptowalny dla infrastruktury – takie wartości przekraczałyby standardy nośności toru, prowadziłyby do bardzo szybkiego niszczenia szyn, podsypki i mostów. Z mojego doświadczenia typowe nowoczesne lokomotywy mają nacisk osiowy w okolicach 200–225 kN, więc wynik około 200 kN dobrze wpisuje się w realia eksploatacyjne. Dlatego przy takich zadaniach warto zawsze: najpierw podzielić masę przez liczbę osi, potem dopiero przeliczyć tony na kiloniutony, pamiętając, że liczy się równomierny rozkład masy na zestawy kołowe. Pominięcie któregoś z tych kroków prowadzi dokładnie do takich błędnych odpowiedzi, jak w tym pytaniu.