Kwalifikacja: TKO.06 - Montaż i eksploatacja środków transportu szynowego

Na ilustracji widać łożysko, w którym elementy toczne mają wyraźnie wydłużony, stożkowy kształt, a bieżnie są ustawione pod kątem, tak aby osie stożków przecinały się w jednym punkcie na osi łożyska. To jest typowa geometria łożyska stożkowego i właśnie ta cecha odróżnia je od innych rozwiązań, które pojawiły się w odpowiedziach. Częsty błąd polega na tym, że ktoś patrzy tylko na „wałeczkowaty” kształt elementów tocznych i automatycznie kojarzy je z łożyskiem walcowym lub igiełkowym, nie zwracając uwagi na kąt bieżni. W łożysku kulkowym wzdłużnym elementami tocznymi są kulki, a całe łożysko ma charakterystyczną budowę z dwiema podkładkami – wałową i oporową – oraz koszykiem z kulkami między nimi. Takie łożyska pracują głównie w kierunku osiowym, a geometrycznie wyglądają zupełnie inaczej niż pokazany zestaw stożkowych rolek. Z kolei łożysko igiełkowe wzdłużne ma jako elementy toczne bardzo cienkie, długie wałeczki (igiełki), o małej średnicy w stosunku do długości. W typowych rozwiązaniach są one prowadzone w cienkim koszyku i pracują między płaskimi pierścieniami oporowymi. Na zdjęciu wyraźnie widać grube, stożkowe wałeczki, a nie cienkie igiełki, więc ta koncepcja tu nie pasuje. Łożysko walcowe dwurzędowe ma natomiast wałeczki o przekroju walca, równoległe do osi łożyska, bez zwężenia stożkowego i bez tak dużego kąta bieżni. Dwurzędowość przejawia się w dwóch równoległych rzędach wałeczków, co daje inną geometrię całego elementu niż na rysunku. W praktyce przemysłowej rozróżnianie tych typów jest kluczowe, bo każdy z nich ma inne własności: łożyska stożkowe świetnie przenoszą jednocześnie duże siły promieniowe i osiowe, łożyska walcowe głównie duże obciążenia promieniowe, a igiełkowe używa się tam, gdzie jest mało miejsca na średnicę. Mylenie ich może wynikać z pobieżnego oglądu rysunku albo z przyzwyczajenia, że „jak są wałeczki, to pewnie walcowe”. W utrzymaniu pojazdów szynowych takie pomyłki byłyby bardzo kosztowne, dlatego dobrze jest od razu ćwiczyć dokładne rozpoznawanie kształtu bieżni i elementów tocznych, a nie tylko ogólnego zarysu łożyska.