Do gaszenia pożaru instalacji elektrycznej pod napięciem nie wolno używać gaśnicy
A. proszkowej
B. śniegowej
C. halonowej
D. pianowej
Gaśnicy pianowej nie wolno używać do gaszenia instalacji elektrycznej będącej pod napięciem, bo piana jest środkiem wodnym, a woda z dodatkami pianotwórczymi może przewodzić prąd. W praktyce oznacza to ryzyko porażenia osoby gaszącej oraz możliwość pogorszenia uszkodzeń w rozdzielnicy, szafie sterowniczej, zasilaczu czy przewodach. Przy urządzeniach elektrycznych pod napięciem stosuje się środki nieprzewodzące albo dopuszczone przez producenta gaśnicy do takiego użycia, np. gaśnice proszkowe lub śniegowe CO₂, oczywiście z zachowaniem odpowiedniej odległości i zgodnie z oznaczeniem na etykiecie. Halonowe historycznie też były używane do urządzeń elektrycznych, choć dziś halony są mocno ograniczone ze względów środowiskowych. Dobra praktyka BHP jest prosta: najpierw, jeśli da się bezpiecznie, odłączyć zasilanie, a dopiero potem gasić. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które trzeba mieć odruchowo w głowie, bo w stresie przy pożarze nie ma czasu na kombinowanie. W branży patrzy się też na oznaczenia zgodne z PN-EN 3 oraz instrukcje ppoż. dla danego obiektu.
Przy tym pytaniu łatwo pomylić rodzaj gaśnicy z jej ogólną skutecznością gaśniczą. Gaśnica proszkowa faktycznie robi sporo bałaganu i potrafi uszkodzić delikatną elektronikę, ale pod względem bezpieczeństwa elektrycznego jest zwykle dopuszczana do gaszenia urządzeń pod napięciem, jeśli tak wynika z oznaczeń producenta. Proszek gaśniczy nie przewodzi prądu tak jak woda, dlatego często spotyka się go przy rozdzielnicach, warsztatach i stanowiskach technicznych. Gaśnica śniegowa, czyli CO₂, też jest typowym wyborem przy urządzeniach elektrycznych, bo dwutlenek węgla wypiera tlen i nie zostawia osadu. Trzeba tylko uważać na bardzo niską temperaturę dyszy i na słabą skuteczność na zewnątrz przy przeciągu. Halonowa również kojarzy się z instalacjami elektrycznymi i serwerowniami, chociaż obecnie halony są wycofywane albo używane tylko w szczególnych zastosowaniach z powodu wpływu na warstwę ozonową. Myślowy błąd polega na tym, że ktoś widzi słowo gaśnica i zakłada, że każda nadaje się do wszystkiego. A tak nie jest. Przy napięciu kluczowe jest przewodnictwo środka gaśniczego i oznaczenie na gaśnicy. Piana zawiera wodę, więc może utworzyć drogę przepływu prądu między instalacją a człowiekiem. Z mojego doświadczenia, w pracowniach technicznych najczęściej podkreśla się zasadę: najpierw odłącz zasilanie, jeśli jest to bezpieczne, a do urządzeń pod napięciem nie bierz gaśnicy pianowej ani wodnej.