Do gaszenia pożaru instalacji elektrycznej pod napięciem nie wolno używać gaśnicy
Gaśnicy pianowej nie wolno używać do gaszenia instalacji elektrycznej będącej pod napięciem, bo piana jest środkiem wodnym, a woda z dodatkami pianotwórczymi może przewodzić prąd. W praktyce oznacza to ryzyko porażenia osoby gaszącej oraz możliwość pogorszenia uszkodzeń w rozdzielnicy, szafie sterowniczej, zasilaczu czy przewodach. Przy urządzeniach elektrycznych pod napięciem stosuje się środki nieprzewodzące albo dopuszczone przez producenta gaśnicy do takiego użycia, np. gaśnice proszkowe lub śniegowe CO₂, oczywiście z zachowaniem odpowiedniej odległości i zgodnie z oznaczeniem na etykiecie. Halonowe historycznie też były używane do urządzeń elektrycznych, choć dziś halony są mocno ograniczone ze względów środowiskowych. Dobra praktyka BHP jest prosta: najpierw, jeśli da się bezpiecznie, odłączyć zasilanie, a dopiero potem gasić. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które trzeba mieć odruchowo w głowie, bo w stresie przy pożarze nie ma czasu na kombinowanie. W branży patrzy się też na oznaczenia zgodne z PN-EN 3 oraz instrukcje ppoż. dla danego obiektu.
Przy tym pytaniu łatwo pomylić rodzaj gaśnicy z jej ogólną skutecznością gaśniczą. Gaśnica proszkowa faktycznie robi sporo bałaganu i potrafi uszkodzić delikatną elektronikę, ale pod względem bezpieczeństwa elektrycznego jest zwykle dopuszczana do gaszenia urządzeń pod napięciem, jeśli tak wynika z oznaczeń producenta. Proszek gaśniczy nie przewodzi prądu tak jak woda, dlatego często spotyka się go przy rozdzielnicach, warsztatach i stanowiskach technicznych. Gaśnica śniegowa, czyli CO₂, też jest typowym wyborem przy urządzeniach elektrycznych, bo dwutlenek węgla wypiera tlen i nie zostawia osadu. Trzeba tylko uważać na bardzo niską temperaturę dyszy i na słabą skuteczność na zewnątrz przy przeciągu. Halonowa również kojarzy się z instalacjami elektrycznymi i serwerowniami, chociaż obecnie halony są wycofywane albo używane tylko w szczególnych zastosowaniach z powodu wpływu na warstwę ozonową. Myślowy błąd polega na tym, że ktoś widzi słowo gaśnica i zakłada, że każda nadaje się do wszystkiego. A tak nie jest. Przy napięciu kluczowe jest przewodnictwo środka gaśniczego i oznaczenie na gaśnicy. Piana zawiera wodę, więc może utworzyć drogę przepływu prądu między instalacją a człowiekiem. Z mojego doświadczenia, w pracowniach technicznych najczęściej podkreśla się zasadę: najpierw odłącz zasilanie, jeśli jest to bezpieczne, a do urządzeń pod napięciem nie bierz gaśnicy pianowej ani wodnej.