W badaniu EKG punktem przyłożenia odprowadzenia przedsercowego C2 jest
A. IV międzyżebrze przy lewym brzegu mostka.
B. okolica wyrostka mieczykowatego.
C. IV międzyżebrze przy prawym brzegu mostka.
D. rzut koniuszka serca.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2019 (arkusz Z.21-X-19.01).
Prawidłowo – odprowadzenie przedsercowe C2 (oznaczane też jako V2) zgodnie ze standardem zapisu EKG umieszcza się w IV międzyżebrzu przy lewym brzegu mostka. To jest klasyczna lokalizacja wg międzynarodowego systemu 12‑odprowadzeniowego. W praktyce technik najpierw lokalizuje ręką wcięcie szyjne mostka, schodzi na rękojeść, a potem na trzon mostka i liczy przestrzenie międzyżebrowe od góry. Druga przestrzeń międzyżebrowa jest tuż pod rękojeścią, dalej trzecia i czwarta – właśnie w tej czwartej, przy lewym brzegu mostka, przyklejamy elektrodę C2/V2. Moim zdaniem warto to sobie parę razy „przećwiczyć palcami” na realnym pacjencie, bo później robi się to już automatycznie. Standardowa kolejność zakładania przedsercowych to zwykle: najpierw C1/V1 w IV międzyżebrzu przy prawym brzegu mostka, potem C2/V2 w IV międzyżebrzu przy lewym brzegu mostka, a dopiero później C4/V4 w rzucie koniuszka serca (V międzyżebrze w linii środkowo-obojczykowej lewej), a następnie C3/V3 między C2 i C4 oraz C5, C6 bardziej bocznie. Poprawne położenie C2 jest bardzo istotne, bo ten punkt „patrzy” na przegrodę międzykomorową i część ściany przedniej. Błędne ustawienie, np. za wysoko albo za nisko, może zafałszować obraz załamków R i S, czasem też odcinka ST, co potem utrudnia wykrycie zawału ściany przedniej lub zmian przerostowych. W dobrych praktykach EKG podkreśla się, żeby zawsze liczyć międzyżebrza, a nie „na oko” przyklejać elektrody. W warunkach klinicznych, np. na SOR czy intensywnej terapii, precyzja bywa trudniejsza, ale tym bardziej warto trzymać się tego schematu, bo od jakości zapisu często zależy decyzja lekarska o trombolizie czy pilnej koronarografii.
W tym pytaniu łatwo się pomylić, bo wszystkie podane lokalizacje pojawiają się w praktyce EKG, tylko nie jako punkt dla odprowadzenia C2/V2. Sporo osób instynktownie wybiera rzut koniuszka serca, bo kojarzy go z sercem jako takim, ale to jest miejsce dla elektrody C4/V4, czyli V międzyżebrze w linii środkowo‑obojczykowej lewej. To odprowadzenie bardziej odzwierciedla aktywność elektryczną w okolicy koniuszka i ściany przedniej, a nie typową lokalizację przegrody, na którą „patrzy” C2. Okolica wyrostka mieczykowatego też bywa myląca, bo jest łatwa do odnalezienia palpacyjnie i leży w dolnej części mostka, ale nie jest używana jako standardowe miejsce przyłożenia odprowadzeń przedsercowych w 12‑odprowadzeniowym EKG. Gdyby tam przykleić elektrodę, zapis byłby zupełnie nieporównywalny ze standardami i trudno byłoby go interpretować według typowych wzorców. Pojawia się jeszcze IV międzyżebrze przy prawym brzegu mostka, które wygląda bardzo podobnie do poprawnej odpowiedzi, tylko po drugiej stronie. I tu właśnie jest klasyczna pułapka: to miejsce jest przeznaczone dla odprowadzenia C1/V1, nie C2/V2. W praktyce terenowej, z mojego doświadczenia, częsty błąd polega na tym, że ktoś zamienia strony lub przykleja obie elektrody symetrycznie, ale nie liczy dokładnie międzyżebrzy i brzegu mostka. To prowadzi do tzw. błędów pozycjonowania elektrod, które mogą imitować patologiczne zmiany, np. pseudo‑zawałowe zmiany ST, nietypową progresję załamka R albo dziwne zaburzenia przewodzenia. Merytoryczna podstawa jest prosta: zapis EKG jest porównywany ze schematami, które zakładają ściśle zdefiniowane położenie elektrod. Jeśli zmienimy miejsce, zmieniamy też „perspektywę” patrzenia na serce. Dlatego trzeba zapamiętać, że C1/V1 jest po prawej w IV międzyżebrzu przy brzegu mostka, C2/V2 – po lewej w tym samym poziomie, a rzut koniuszka dotyczy dopiero C4/V4. Pomylenie tych lokalizacji jest typowym błędem myślowym: kierowanie się ogólnym wyobrażeniem, gdzie jest serce, zamiast trzymania się precyzyjnego, ustandaryzowanego schematu anatomicznego.