Na podstawie przedstawionego planu instalacji określ, które z wymienionych elementów należy wytrasować w pokoju i na tarasie.
A. 2 punkty oświetleniowe sufitowe, 1 kinkiet, 4 gniazda wtyczkowe z uziemieniem, 1 gniazdo podwójne bez uziemienia.
B. 1 punkt oświetleniowy sufitowy, 1 kinkiet, 1 gniazdo pojedyncze bez uziemienia, 2 gniazda podwójne bez uziemienia, 1 łącznik.
C. 1 punkt oświetleniowy sufitowy, 1 kinkiet, 4 gniazda wtyczkowe z uziemieniem, 1 gniazdo wtyczkowe bez uziemienia.
D. 2 punkty oświetleniowe sufitowe, 3 gniazda wtyczkowe, 2 łączniki.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2020 (arkusz EE.05-SG-20.01).
Na planie dla pokoju i tarasu należy odczytać symbole osprzętu, a nie zgadywać liczbę elementów według typowego wyposażenia pomieszczenia. W tym fragmencie instalacji widać 2 punkty oświetleniowe sufitowe oznaczone symbolem X: jeden w pokoju i jeden na tarasie. Do tego są 3 gniazda wtyczkowe oraz 2 łączniki, które sterują obwodami oświetleniowymi. To właśnie dlatego poprawny zestaw to: 2 punkty oświetleniowe sufitowe, 3 gniazda wtyczkowe, 2 łączniki. Przy trasowaniu w praktyce oznacza to wyznaczenie miejsc pod puszki łącznikowe, puszki gniazdowe oraz wypusty oświetleniowe, a potem poprowadzenie tras przewodów zgodnie z rysunkiem i zasadami układania instalacji w liniach pionowych i poziomych. Z mojego doświadczenia najłatwiej pomylić się wtedy, gdy ktoś liczy przewody opisane na rysunku jako osobne odbiorniki. Opisy typu DYt 3 x 1,5 mm² albo DYt 2 x 2,5 mm² mówią o przewodach i ich przekrojach, a nie o dodatkowych gniazdach czy lampach. Dobrą praktyką, zgodną z podejściem norm PN-HD 60364, jest też rozdzielanie obwodów oświetlenia i gniazd oraz stosowanie właściwych przekrojów: zwykle 1,5 mm² dla oświetlenia i 2,5 mm² dla gniazd, oczywiście zależnie od zabezpieczenia i projektu. Na tarasie trzeba dodatkowo pamiętać o warunkach zewnętrznych, czyli odpowiednim stopniu ochrony IP osprzętu, odporności na wilgoć i poprawnym prowadzeniu przewodów. Niby detal, ale w realnym montażu bardzo ważny.
Błędne odpowiedzi wynikają najczęściej z nieuważnego odczytania symboli instalacyjnych albo z dopisywania elementów, których na planie po prostu nie ma. Jeżeli w odpowiedzi pojawia się kinkiet, gniazdo pojedyncze bez uziemienia, gniazdo podwójne bez uziemienia albo aż 4 gniazda z uziemieniem, to jest to już interpretacja niezgodna z przedstawionym rysunkiem. Plan instalacji elektrycznej trzeba czytać symbol po symbolu: punkt oświetleniowy, łącznik, gniazdo, trasa przewodu i opis przewodu to osobne informacje. Bardzo typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi kilka opisów przewodów, na przykład 3 x 1,5 mm² czy 2 x 2,5 mm², i traktuje je jak kolejne punkty osprzętu. A to nie tak działa. Opis przewodu informuje o liczbie żył, przekroju i sposobie prowadzenia, natomiast nie zwiększa liczby gniazd ani łączników. Nieprawidłowe jest też zakładanie, że w pokoju zawsze musi być kilka gniazd z bolcem ochronnym, bo tak bywa w nowoczesnych instalacjach. Owszem, według dobrych praktyk i obecnych wymagań ochrony przeciwporażeniowej gniazda ze stykiem ochronnym są standardem, a obwody powinny być zabezpieczone zgodnie z PN-HD 60364, ale w tym zadaniu nie projektujemy instalacji od nowa, tylko odczytujemy istniejący plan. Trzeba więc trzymać się rysunku. Moim zdaniem najrozsądniej najpierw policzyć same symbole odbiorników i osprzętu w granicach pokoju oraz tarasu, a dopiero potem patrzeć na opisy przewodów. Wtedy wychodzi jasno: 2 punkty oświetleniowe sufitowe, 3 gniazda wtyczkowe i 2 łączniki. Dodawanie kinkietów albo gniazd podwójnych bez podstawy w symbolach prowadzi do złego wyniku, nawet jeśli na pierwszy rzut oka brzmi to technicznie wiarygodnie.