Którą funkcję pomiarową miernika należy wybrać, aby zmierzyć impedancję pętli zwarcia między dwoma przewodami fazowymi w obwodzie trójfazowym?
A. Z L-PE(RCD)
B. Z L-PE
C. Z L-N
D. Z L-L
Funkcja Z L-L jest właściwa, bo pytanie dotyczy pomiaru impedancji pętli zwarcia między dwoma przewodami fazowymi w obwodzie trójfazowym, czyli np. L1-L2, L2-L3 albo L3-L1. W miernikach instalacji elektrycznych oznaczenie L-L odnosi się właśnie do pomiaru w torze faza-faza, a nie faza-neutralny czy faza-ochronny. Taki pomiar jest potrzebny zwłaszcza w instalacjach trójfazowych 400 V, gdzie chcemy sprawdzić warunki samoczynnego wyłączenia zasilania dla zwarcia międzyfazowego. Miernik podaje impedancję pętli zwarcia, zwykle w Ω, a z niej można ocenić spodziewany prąd zwarciowy i czy zabezpieczenie nadprądowe zadziała odpowiednio szybko. Z mojego doświadczenia to jest jeden z tych pomiarów, gdzie samo spojrzenie na oznaczenia przewodów nie wystarcza, trzeba świadomie wybrać tryb pracy przyrządu. Dobre praktyki, zgodne z podejściem norm z serii PN-HD 60364, wymagają wykonywania pomiarów odpowiednio do badanego obwodu i układu sieci. Jeśli badamy tor międzyfazowy, wybieramy Z L-L. W praktyce używa się tego np. przy sprawdzaniu rozdzielnicy zasilającej silnik trójfazowy, obwodu gniazda 400 V albo odpływu do maszyny. Ważne jest też zachowanie BHP, bo pomiar odbywa się na czynnym napięciu, więc końcówki pomiarowe, kategoria pomiarowa miernika i pewny kontakt z zaciskami mają tu duże znaczenie.
W tym pytaniu łatwo pomylić oznaczenia funkcji miernika, bo wszystkie wyglądają podobnie i każda dotyczy impedancji pętli zwarcia. Trzeba jednak patrzeć na to, między jakimi przewodami ma być wykonany pomiar. Jeżeli badamy pętlę zwarcia między dwoma przewodami fazowymi w instalacji trójfazowej, to nie chodzi ani o przewód ochronny PE, ani o przewód neutralny N. Chodzi o tor faza-faza, czyli L-L. Funkcja Z L-PE służy do pomiaru pętli zwarcia między przewodem fazowym a ochronnym. To jest bardzo ważny pomiar przy ocenie ochrony przeciwporażeniowej przez samoczynne wyłączenie zasilania, szczególnie w układach TN, ale nie odpowiada sytuacji zwarcia międzyfazowego. Z kolei Z L-N dotyczy toru faza-neutralny, typowo w obwodach jednofazowych 230 V, na przykład przy gniazdach lub obwodach oświetleniowych. W obwodzie trójfazowym też można mieć przewód N, ale pomiar L-N nadal nie sprawdzi impedancji między dwiema fazami. Funkcja Z L-PE(RCD) jest jeszcze bardziej specyficzna, bo zwykle oznacza pomiar pętli zwarcia w torze faza-ochronny metodą ograniczającą ryzyko zadziałania wyłącznika różnicowoprądowego. To przydatne w instalacjach zabezpieczonych RCD, ale dalej jest to pomiar L-PE, nie L-L. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi słowo pętla zwarcia i od razu kojarzy je tylko z ochroną przeciwporażeniową L-PE. A w praktyce zwarcie może być też międzyfazowe, szczególnie w rozdzielnicach, silnikach i obwodach 400 V. Dlatego trzeba zawsze dopasować funkcję miernika do rzeczywistych punktów przyłożenia sond, a nie wybierać trybu na pamięć. Moim zdaniem to jest bardzo praktyczna zasada: najpierw ustal, co mierzysz, potem dopiero kręć przełącznikiem miernika.