Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: ELE.02 - Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych

Zawód: Technik elektryk

Kategorie: Instalacje elektryczne Ochrona przeciwporażeniowa Materiały i osprzęt elektryczny Bezpieczeństwo i przepisy

Której klasy ogranicznik przepięciowy przedstawiono na rysunku?

Ilustracja do pytania z kwalifikacji ELE.02
Klasy B
Klasy C
Klasy A
Klasy D

Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2019 (arkusz EE.05-X-19.01).

Ogranicznik pokazany na rysunku to ogranicznik przepięciowy klasy D, czyli w obecnym nazewnictwie najczęściej odpowiadający ochronie typu 3. Widać to po jego wykonaniu: jest to mały moduł montowany jak osprzęt podtynkowy, blisko chronionego odbiornika, a nie duży aparat na szynę TH35 w rozdzielnicy głównej. Ma też lokalną sygnalizację stanu: zielony oznacza pracę poprawną, czerwony konieczność wymiany wkładki lub całego modułu. Takie rozwiązania stosuje się jako ochronę końcową dla czułej elektroniki, np. sterowników, sprzętu RTV, komputerów, automatyki domowej czy układów alarmowych. Moim zdaniem to jest dość łatwy znak rozpoznawczy: klasa D siedzi najbliżej urządzenia, a nie przy złączu budynku. W praktyce dobra ochrona przepięciowa powinna być stopniowana: typ 1, dawniej klasa B, w miejscu wejścia instalacji, typ 2, dawniej klasa C, w rozdzielnicy, a typ 3, dawniej klasa D, bezpośrednio przy odbiorniku. Zgodnie z zasadami PN-HD 60364-4-443 i PN-HD 60364-5-534 oraz wymaganiami PN-EN 61643-11 ogranicznik trzeba dobrać do układu sieci, poziomu ochrony Up, prądu udarowego i sposobu uziemienia. Sam element klasy D nie zastępuje ochrony wyższego stopnia, tylko ją uzupełnia. To ważne, bo bez wcześniejszych stopni może przy silnym udarze po prostu nie wytrzymać.
Na rysunku nie pokazano ogranicznika klasy A, B ani C, mimo że wszystkie te oznaczenia pojawiają się przy ochronie przepięciowej i łatwo się w tym pomylić. Klasa A dotyczy raczej ochrony w sieciach napowietrznych i po stronie zewnętrznej, na przykład przy liniach zasilających, więc jej wygląd i miejsce montażu są zupełnie inne niż osprzęt umieszczany w puszce instalacyjnej. Klasa B, obecnie kojarzona z typem 1, jest przeznaczona do odprowadzania dużych prądów udarowych, także od częściowych prądów piorunowych. Taki aparat montuje się zwykle w rozdzielnicy głównej albo przy złączu, ma solidniejsze zaciski i parametry opisane prądem udarowym Iimp, a nie wygląda jak zwykły łącznik ścienny. Klasa C, czyli typ 2, również pracuje głównie w rozdzielnicach i ogranicza przepięcia łączeniowe oraz resztkowe po pierwszym stopniu ochrony. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi symbol ogranicznika i od razu wybiera B lub C, bo te klasy są najczęściej omawiane przy rozdzielnicach. Tutaj kluczowe jest jednak miejsce zastosowania i konstrukcja urządzenia: płaski moduł podtynkowy, kontrolka stanu oraz opis GREEN OK, RED Replace wskazują na ochronę końcową przy odbiorniku. W dobrych praktykach branżowych, zgodnych z PN-HD 60364-5-534 i PN-EN 61643-11, taki element traktuje się jako ostatni stopień ochrony, czyli klasę D, a obecnie typ 3. Nie powinno się go mylić z aparatem głównym, bo jego zadanie jest bardziej delikatne: obniżyć przepięcie do poziomu bezpieczniejszego dla elektroniki, już po wcześniejszym ograniczeniu energii udaru przez stopnie wyższe.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.