Kwalifikacja: ELE.02 - Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych

Źródła światła, które często pojawiają się w praktyce instalatorskiej – sodowe, rtęciowe, indukcyjne – łatwo wrzucić do jednego worka „tradycyjne lampy”, ale z punktu widzenia fizyki świecenia i klasyfikacji technicznej one nie są żarowe. I tu właśnie pojawia się typowe nieporozumienie: wiele osób kojarzy wszystkie starsze technologie jako żarówki, a to niestety prowadzi do złych wniosków przy doborze osprzętu, stateczników czy układów zasilania. Lampa sodowa jest klasycznym przykładem wysokoprężnej lampy wyładowczej. Światło powstaje w niej w wyniku wyładowania elektrycznego w parach sodu, a nie na rozgrzanym żarniku. Wymaga układu zapłonowego, dławika, ma zupełnie inną charakterystykę prądowo-napięciową, a jej praca jest ściśle uzależniona od parametrów układu zasilającego. Podobnie lampa rtęciowa – to także źródło wyładowcze. W środku mamy wyładowanie w parach rtęci, często z luminoforem na bańce, który przetwarza promieniowanie UV na widzialne. To źródło o zupełnie innym zachowaniu niż prosta żarówka: potrzebuje czasu rozruchu, stabilizacji, ma nieliniową charakterystykę i wymaga stosowania dławików zgodnie z zaleceniami producenta i normami dotyczącymi oświetlenia ulicznego czy przemysłowego. Lampa indukcyjna to jeszcze inna bajka. Choć bywa reklamowana jako „bezżarnikowa”, to wciąż jest to lampa wyładowcza, gdzie energia jest dostarczana do wyładowania za pomocą pola elektromagnetycznego, a nie przez klasyczny żarnik. Dla elektryka bardzo ważne jest odróżnianie źródeł żarowych od wyładowczych, bo inaczej dobierze się niewłaściwe układy zasilania, osprzęt, a nawet błędnie oceni charakter obciążenia instalacji. Moim zdaniem to jedno z takich zagadnień, które wydaje się banalne, ale potem w praktyce wychodzą kwiatki: ktoś podłącza lampę wyładowczą jak zwykłą żarówkę i dziwi się, że albo nie świeci, albo zabezpieczenia wariują. Dlatego warto zapamiętać: sodowa, rtęciowa i indukcyjna to źródła wyładowcze, a do żarowych zaliczamy żarówki klasyczne i halogenowe.