Kwalifikacja: ELE.02 - Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych
Zawód: Technik elektryk
Kategorie: Materiały i osprzęt elektryczny
Który element elektroniczny oznacza przedstawiony symbol graficzny?
Odpowiedzi
Informacja zwrotna
Przedstawiony symbol to klasyczny symbol diody Zenera: zwykły symbol diody prostowniczej (trójkąt lub strzałka zakończona pionową kreską) z charakterystycznym „złamaniem” lub dodatkowym zagięciem linii przy katodzie. W normowych schematach (np. wg PN-EN/IEC) to właśnie to załamanie kreski od strony katody odróżnia diodę Zenera od zwykłej diody półprzewodnikowej. Oznaczenia A i K pokazują odpowiednio anodę i katodę. W praktyce, w układach elektronicznych dioda Zenera pracuje w kierunku zaporowym, czyli jest spolaryzowana odwrotnie. Po przekroczeniu napięcia Zenera (oznaczanego często Uz) dioda zaczyna przewodzić, stabilizując napięcie na dość stałym poziomie. Dlatego podstawowe zastosowanie diody Zenera to stabilizacja i ograniczanie napięcia, na przykład w prostych zasilaczach liniowych, układach odniesienia napięcia, zabezpieczeniach wejść mikrokontrolerów czy modułów sterujących w automatyce. Moim zdaniem to jeden z kluczowych elementów, które każdy elektryk i elektronik powinien rozpoznawać „z marszu”, bo bardzo często spotyka się ją na płytkach sterowników, zasilaczy impulsowych, modułów LED czy nawet prostych zasilaczy warsztatowych. Dobre praktyki mówią, żeby dobierając diodę Zenera, zwracać uwagę nie tylko na napięcie Zenera, ale też na dopuszczalną moc strat, prąd wsteczny oraz rezystor szeregowy, który ogranicza prąd w gałęzi stabilizacji. W dokumentacji technicznej urządzeń, na schematach ideowych, symbol zenera jest standardowo stosowany właśnie w tego typu obwodach: stabilizatorach, ogranicznikach przepięć, prostych układach zabezpieczających elektronikę sterującą w instalacjach elektrycznych przed skokami napięcia. Rozpoznanie tego symbolu na schemacie bardzo ułatwia diagnozowanie uszkodzeń, np. gdy zasilacz „zaniża” lub „obcina” napięcie, często winna jest właśnie uszkodzona dioda Zenera pracująca w trybie stabilizatora.