Który z wymienionych łączników instalacyjnych umożliwia jednoczesne odłączenie przewodu fazowego i przewodu neutralnego obwodu oświetleniowego?
A. Dwubiegunowy.
B. Krzyżowy.
C. Schodowy.
D. Świecznikowy.
Łącznik dwubiegunowy jest właściwą odpowiedzią, bo ma dwa tory łączeniowe sprzężone mechanicznie. W praktyce oznacza to, że jednym naciśnięciem rozłącza jednocześnie przewód fazowy L oraz przewód neutralny N danego obwodu oświetleniowego. To ważna różnica względem zwykłych łączników oświetleniowych, które najczęściej przerywają tylko fazę, a neutralny zostaje doprowadzony bezpośrednio do oprawy. Moim zdaniem to jeden z tych elementów osprzętu, które dobrze pokazują, że sam wygląd klawisza nie mówi jeszcze wszystkiego o funkcji łącznika. Dwubiegunowy stosuje się np. tam, gdzie chcemy pewniej odseparować odbiornik od zasilania: przy oprawach zewnętrznych, w obwodach pomocniczych, czasem przy wentylatorach łazienkowych albo urządzeniach zasilanych z jednego obwodu razem z oświetleniem. Zgodnie z dobrą praktyką i zasadami wynikającymi z PN-HD 60364, rozłączanie powinno być wykonane tak, aby nie przerywać przewodu ochronnego PE. PE ma być ciągły, zawsze. Rozłączać można przewody czynne, czyli m.in. L i N, jeżeli dany aparat jest do tego przeznaczony. Trzeba też pamiętać o odpowiednim prądzie znamionowym, napięciu pracy i sposobie podłączenia zacisków, bo łącznik instalacyjny to nie jest miejsce na improwizację.
W tym pytaniu łatwo pomylić różne rodzaje łączników, bo wszystkie występują w instalacjach oświetleniowych i z zewnątrz bywają do siebie bardzo podobne. Łącznik schodowy służy głównie do sterowania jednym obwodem oświetleniowym z dwóch miejsc, na przykład na dole i na górze klatki schodowej. On przełącza tor fazowy między przewodami korespondencyjnymi, ale nie jest przeznaczony do jednoczesnego odłączania przewodu fazowego i neutralnego. Neutralny w takim układzie zwykle idzie prosto do oprawy. Łącznik świecznikowy też bywa mylący, bo ma dwa klawisze i steruje dwiema sekcjami lampy, na przykład w żyrandolu. Jednak jego zadaniem jest rozdzielenie zasilania fazowego na dwa niezależne obwody lamp, a nie rozłączenie L i N. Z mojego doświadczenia uczniowie często myślą, że dwa klawisze oznaczają dwa bieguny, ale to nie to samo. Łącznik krzyżowy pracuje pomiędzy łącznikami schodowymi i pozwala sterować oświetleniem z trzech lub większej liczby miejsc. On zamienia połączenia przewodów korespondencyjnych, czyli działa jak element przełączający w układzie sterowania, a nie jako aparat odłączający cały obwód. W instalacjach zgodnych z dobrą praktyką fazę prowadzi się przez łączniki, a neutralny doprowadza do odbiornika, chyba że zastosowano aparat dwubiegunowy. Właśnie łącznik dwubiegunowy ma dwa sprzężone styki, które rozłączają oba przewody czynne jednocześnie. Ważne: przewodu ochronnego PE nigdy się nie rozłącza takim łącznikiem, bo ochrona przeciwporażeniowa ma pozostać zachowana nawet wtedy, gdy odbiornik jest wyłączony.