Do której grupy urządzeń elektrycznych zalicza się linie napowietrzne i kablowe?
A. Odbiorczych.
B. Przesyłowych.
C. Wytwórczych.
D. Pomocniczych.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2020 (arkusz EE.05-SG-20.01).
Linie napowietrzne i kablowe zalicza się do urządzeń przesyłowych, bo ich podstawowym zadaniem jest przenoszenie, czyli przesyłanie energii elektrycznej z jednego punktu systemu do drugiego. W praktyce może to być przesył z elektrowni do stacji elektroenergetycznej, ze stacji transformatorowej do rozdzielnicy zakładowej albo z sieci dystrybucyjnej do złącza budynku. Sama linia nie wytwarza energii i nie jest odbiornikiem, tylko tworzy drogę przepływu prądu. Moim zdaniem to jedna z tych klasyfikacji, które warto dobrze zapamiętać, bo potem wraca przy schematach sieci, dokumentacji technicznej i eksploatacji. Linia napowietrzna wykorzystuje przewody prowadzone na słupach, izolatory, osprzęt mocujący i ochronny. Linia kablowa jest ułożona najczęściej w ziemi, kanałach kablowych albo korytach, i wymaga odpowiednio dobranych kabli, muf oraz głowic kablowych. Dobre praktyki branżowe, zgodne z podejściem spotykanym w normach i dokumentacji typu PN-HD 60364 czy przepisach eksploatacyjnych, wymagają prawidłowego doboru przekroju przewodów, izolacji, zabezpieczeń oraz ochrony przed zwarciami i przeciążeniami. W skrócie: linia jest elementem toru energetycznego, więc należy do grupy urządzeń przesyłowych.
W tym pytaniu łatwo pomylić funkcję urządzenia z miejscem, w którym ono występuje. Linie napowietrzne i kablowe nie są urządzeniami odbiorczymi, bo nie zamieniają energii elektrycznej na inną postać energii użytecznej, tak jak robi to silnik, grzejnik, oprawa oświetleniowa czy zasilacz. Odbiornik pobiera energię i wykonuje jakąś pracę albo daje efekt użytkowy. Linia natomiast ma energię doprowadzić dalej, często na sporą odległość, przy możliwie małych stratach napięcia i mocy. Nie zalicza się ich też do urządzeń pomocniczych, mimo że w sieci występuje mnóstwo osprzętu pomocniczego, na przykład ograniczniki przepięć, zaciski, uchwyty, izolatory czy konstrukcje wsporcze. Te elementy wspierają pracę linii, ale sama linia jako całość pełni funkcję przesyłową. Błędem jest też traktowanie linii jako urządzenia wytwórczego. Urządzenia wytwórcze to źródła energii, na przykład generatory w elektrowniach, panele fotowoltaiczne wraz z falownikiem albo agregaty prądotwórcze. Linia nie produkuje napięcia ani mocy czynnej, tylko umożliwia ich transport. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi kabel przy odbiorniku i od razu kojarzy go z instalacją odbiorczą. W technice elektroenergetycznej patrzymy jednak na funkcję w układzie: wytwarzanie, przesył, rozdział i odbiór. Z tego punktu widzenia linie kablowe i napowietrzne są elementami przesyłowymi lub dystrybucyjnymi, zależnie od poziomu napięcia i miejsca w sieci. To rozróżnienie jest ważne przy czytaniu schematów, planowaniu zabezpieczeń oraz ocenie warunków pracy przewodów.