Którego z wymienionych zestawów narzędzi należy użyć podczas przygotowania przewodów LY do montażu elektrycznego?
A. Zaciskarka końcówek tulejkowych, obcinaczki czołowe, wkrętak.
B. Przyrząd do ściągania izolacji, obcinaczki czołowe, nóż monterski.
C. Obcinaczki boczne, przyrząd do ściągania izolacji, zaciskarka końcówek tulejkowych.
D. Nóż monterski, wkrętak, obcinaczki boczne.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2020 (arkusz EE.05-SG-20.01).
Ten zestaw narzędzi jest właściwy, bo odpowiada typowej kolejności przygotowania przewodu LY do montażu: najpierw przewód trzeba uciąć na wymaganą długość, potem zdjąć izolację bez uszkodzenia żył, a na końcu zaprasować końcówkę tulejkową. Przewód LY to przewód jednodrutowy? W praktyce często tak się mówi skrótowo, ale chodzi tu o przewód giętki z żyłą wielodrutową, dlatego przy podłączaniu do zacisków śrubowych albo sprężynowych bardzo często stosuje się tulejki kablowe. Obcinaczki boczne pozwalają równo przyciąć przewód, przyrząd do ściągania izolacji ogranicza ryzyko nacięcia miedzi, a zaciskarka wykonuje trwałe połączenie końcówki z żyłą. Moim zdaniem to jest jeden z tych zestawów, które realnie widać na dobrze zorganizowanym stanowisku montera. Dobra praktyka branżowa mówi, żeby nie skręcać samej linki i nie wkładać jej gołej pod zacisk, jeśli producent aparatu tego nie przewiduje. Tulejka porządkuje żyły, zmniejsza ryzyko ich rozwarstwienia i daje pewniejszy styk elektryczny. Przygotowanie przewodu powinno też obejmować dobór długości odizolowania do tulejki oraz przekroju tulejki do przekroju przewodu, np. 1,5 mm² do 1,5 mm², bez kombinowania na siłę.
Przy przygotowaniu przewodów LY łatwo pomylić narzędzia ogólnomontażowe z tymi, które faktycznie są potrzebne do prawidłowego zakończenia żyły. Nóż monterski bywa użyteczny na budowie, na przykład do nacinania powłok kabli lub rozcinania opakowań, ale przy zdejmowaniu izolacji z pojedynczego przewodu giętkiego nie jest najlepszym wyborem. Bardzo łatwo wtedy naciąć miedziane druciki, a takie uszkodzenie zmniejsza przekrój czynny żyły i może powodować grzanie się połączenia. Wkrętak też nie przygotowuje przewodu; on służy raczej do dokręcenia zacisku, regulacji aparatu albo montażu osprzętu. Sam fakt, że wkrętak będzie potrzebny później przy podłączaniu, nie znaczy jeszcze, że należy do zestawu do przygotowania końcówki przewodu. Obcinaczki czołowe również nie są najbardziej typowym narzędziem do czystego przycinania przewodów instalacyjnych w takim zadaniu. Mogą przeciąć drut czy końcówkę, ale do przewodów częściej stosuje się obcinaczki boczne albo specjalne nożyce do kabli, bo dają wygodniejsze i bardziej kontrolowane cięcie. Największy błąd myślowy polega tu na traktowaniu przygotowania przewodu jako byle zdjęcia izolacji i dokręcenia go w zacisku. W instalacjach elektrycznych liczy się powtarzalność, dobry styk i brak uszkodzeń mechanicznych. Dlatego potrzebny jest przyrząd do ściągania izolacji oraz zaciskarka końcówek tulejkowych. Z mojego doświadczenia, dobrze zaprasowana tulejka od razu robi różnicę: przewód wchodzi równo do zacisku, nie strzępi się i nie zostają pojedyncze druciki na zewnątrz, co mogłoby być po prostu niebezpieczne.