Określ w kolejności od lewej strony nazwy narzędzi przedstawionych na rysunku.
A. Obcinaczki czołowe, przyrząd do ściągania izolacji, szczypce uniwersalne, wskaźnik napięcia, szczypce do zaciskania końcówek, wkrętak izolowany płaski.
B. Obcinaczki boczne, przyrząd do ściągania izolacji, szczypce do zaciskania końcówek, szczypce uniwersalne, wkrętak izolowany, wskaźnik napięcia.
C. Szczypce do zaciskania końcówek, szczypce uniwersalne, wskaźnik napięcia, obcinaczki czołowe, szczypce do ściągania izolacji, wkrętak izolowany płaski.
D. Szczypce uniwersalne, przyrząd do ściągania izolacji, obcinaczki boczne, szczypce do zaciskania końcówek, wkrętak izolowany, wskaźnik napięcia.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2020 (arkusz EE.05-SG-20.01).
Kolejność na zdjęciu jest taka: obcinaczki boczne, przyrząd do ściągania izolacji, szczypce do zaciskania końcówek, szczypce uniwersalne, wkrętak izolowany, wskaźnik napięcia. To rozpoznanie jest poprawne, bo każde narzędzie ma dość charakterystyczny kształt roboczy. Obcinaczki boczne mają ukośnie ustawione ostrza i służą głównie do cięcia przewodów, opasek czy cienkich drutów. Przyrząd do ściągania izolacji ma szczęki dopasowane do zdejmowania powłoki z żyły bez jej nacinania, co w instalacjach jest bardzo ważne. Szczypce do zaciskania końcówek mają matryce, czyli specjalne gniazda do tulejek lub konektorów. Dalej widać szczypce uniwersalne, takie typowe kombinerki do chwytania, zaginania i czasem cięcia. Wkrętak izolowany ma rękojeść i trzpień przystosowane do pracy przy osprzęcie elektrycznym, a ostatni element to wskaźnik napięcia, zwykle z przezroczystą rękojeścią. Z mojego doświadczenia warto pamiętać, że narzędzia izolowane powinny spełniać wymagania np. PN-EN 60900, zwykle dla pracy do 1000 V AC, ale to nie znaczy, że można lekceważyć wyłączenie zasilania. Dobra praktyka: najpierw wyłącz obwód, potem sprawdź brak napięcia odpowiednim przyrządem, a dopiero potem tnij, zdejmuj izolację albo zaciskaj tulejki na przewodach.
W tym zadaniu łatwo pomylić narzędzia, bo kilka z nich ma czerwone rękojeści i ogólnie wygląda jak „jakieś szczypce”. Trzeba jednak patrzeć na część roboczą, nie tylko na kolor uchwytu. Obcinaczki boczne rozpoznaje się po ukośnych ostrzach ustawionych z boku głowicy. Nie są to obcinaczki czołowe, bo te miałyby ostrza ustawione poprzecznie, jakby na samym czole narzędzia, i służyłyby do odcinania elementów blisko powierzchni. Dlatego podstawianie w tym miejscu obcinaczek czołowych jest typowym błędem z nazewnictwa. Często mylone są też szczypce uniwersalne ze szczypcami do zaciskania końcówek. Uniwersalne, czyli potocznie kombinerki, mają szczęki do chwytania, strefę ząbkowaną i zwykle część tnącą. Zaciskarka ma natomiast matryce, gniazda lub profilowane szczęki, które formują tulejkę kablową albo końcówkę oczkową na przewodzie. Moim zdaniem to jedna z ważniejszych różnic w praktyce, bo źle zaciśnięta tulejka potrafi później grzać się w zacisku, luzować i robić kłopoty w rozdzielnicy. W odpowiedziach pojawia się też zamiana wkrętaka izolowanego ze wskaźnikiem napięcia. Wkrętak izolowany służy do dokręcania zacisków, osprzętu i aparatów, a wskaźnik napięcia ma funkcję kontrolną. Taki prosty próbnik neonowy nie powinien być traktowany jako jedyna metoda potwierdzenia braku napięcia; zgodnie z dobrą praktyką bezpiecznej pracy lepiej użyć sprawdzonego wskaźnika dwubiegunowego i wykonać kontrolę przed dotknięciem przewodów. Błąd bierze się zwykle z patrzenia na narzędzia „od ogółu do szczegółu”, zamiast analizować kształt szczęk, ostrzy i izolacji.