Jaką wartość mocy wskazuje watomierz pokazany na rysunku?
Wskazanie 500 W wynika z poprawnego odczytania zakresów watomierza, a nie tylko z położenia wskazówki na podziałce. Na rysunku przełącznik napięciowy ustawiono na 500 V, a przełącznik prądowy na 2 A. To znaczy, że pełne wychylenie wskazówki, czyli 100 działek na skali, odpowiada mocy maksymalnej $P_{max}=U_{zakresu} \cdot I_{zakresu}=500 V \cdot 2 A=1000 W$. Wskazówka stoi dokładnie w połowie skali, przy wartości 50 na podziałce 0-100, więc odczytujemy połowę zakresu: $P=1000 W \cdot 50/100=500 W$. W praktyce tak samo robi się przy analogowych miernikach wielozakresowych: najpierw sprawdza się nastawy zakresów, potem pozycję wskazówki, a dopiero na końcu przelicza wynik. Moim zdaniem to jest najczęstszy moment, gdzie ktoś się myli, bo widzi liczbę 50 i od razu chce wpisać 50 W. Dobra praktyka pomiarowa, zgodna z zasadami stosowania aparatury pomiarowej i bezpieczeństwa pracy, np. wg podejścia znanego z PN-EN 61010, wymaga też dobrania zakresu tak, aby nie przeciążyć cewki prądowej ani napięciowej watomierza. W instalacjach i przy badaniu odbiorników elektrycznych taki odczyt pozwala ocenić rzeczywisty pobór mocy, np. grzałki, silnika jednofazowego albo obwodu oświetleniowego.
Błędne odpowiedzi zwykle biorą się z tego, że patrzy się tylko na jedną informację z przyrządu, zamiast potraktować watomierz jako miernik wielozakresowy. Sama pozycja wskazówki przy liczbie 50 nie oznacza jeszcze 50 W. Ta podziałka jest umowna, procentowa, od 0 do 100 działek, i dopiero po uwzględnieniu zakresu napięciowego oraz prądowego można wyznaczyć moc. Jeżeli ktoś wpisuje 50 W, to najpewniej potraktował skalę jak bezpośredni odczyt w watach, co przy takim przyrządzie nie jest poprawne. Wynik 100 W też nie pasuje, bo sugerowałby pełny zakres tylko 200 W albo jakieś uproszczone przeliczenie bez związku z nastawami 500 V i 2 A. Z kolei 1000 W jest mocą dla pełnego wychylenia wskazówki, czyli dla końca skali przy 100 działkach, a nie dla położenia w połowie. Tutaj pełny zakres wynosi $500 V \cdot 2 A=1000 W$, lecz wskazówka pokazuje 50% tego zakresu. W pomiarach elektrycznych taka pomyłka jest dość groźna praktycznie, bo może prowadzić do złej oceny obciążenia obwodu, doboru zabezpieczeń albo mocy odbiornika. Z mojego doświadczenia najlepiej zawsze robić to w trzech krokach: odczytać zakres napięcia, odczytać zakres prądu, a potem przemnożyć przez ułamek wychylenia skali. Wtedy nie miesza się działek skali z jednostkami mocy i wynik wychodzi logicznie: 500 W.