Ile wynosi znamionowy różnicowy prąd zadziałania urządzenia przedstawionego na ilustracji?
A. 100 mA
B. 30 mA
C. 10 mA
D. 300 mA
Na obudowie aparatu widać oznaczenie IΔn 0,03 A, czyli znamionowy różnicowy prąd zadziałania wynosi 30 mA. To jest właśnie wartość, przy której człon różnicowoprądowy powinien zadziałać, gdy pojawi się prąd upływu do ziemi, np. przez uszkodzoną izolację albo przez ciało człowieka dotykającego części pod napięciem. Urządzenie ze zdjęcia wygląda jak wyłącznik różnicowoprądowy z członem nadprądowym, czyli RCBO: ma oznaczenie B16 dla zabezpieczenia przeciążeniowo-zwarciowego oraz IΔn 0,03 A dla ochrony różnicowoprądowej. W praktyce 30 mA to typowa wartość stosowana do ochrony dodatkowej przed porażeniem w obwodach gniazd wtyczkowych i wielu obwodach domowych, zgodnie z dobrymi praktykami i wymaganiami norm z grupy PN-HD 60364. Moim zdaniem warto zawsze czytać tabliczkę znamionową spokojnie, bo na aparacie jest kilka parametrów naraz: B16 nie mówi o prądzie różnicowym, tylko o prądzie znamionowym części nadprądowej. Natomiast 4500 oznacza zdolność zwarciową, a nie czułość ochrony. Tutaj decydujące jest 0,03 A, czyli 30 mA.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka oznaczeń z obudowy aparatu, bo takie zabezpieczenia mają na froncie sporo informacji technicznych. Najważniejsze jest oznaczenie IΔn 0,03 A. Symbol IΔn odnosi się do znamionowego różnicowego prądu zadziałania, czyli do czułości członu różnicowoprądowego. Po przeliczeniu 0,03 A daje 30 mA, więc właśnie ta wartość jest właściwa. Wartości 10 mA, 100 mA i 300 mA też spotyka się w praktyce, ale mają inne zastosowania i nie wynikają z oznaczenia pokazanego na zdjęciu. 10 mA stosuje się raczej w miejscach o podwyższonym ryzyku albo do bardzo czułej ochrony, jednak nie każdy wyłącznik ma taką czułość. 100 mA oraz 300 mA często kojarzą się bardziej z ochroną przeciwpożarową, selektywnością albo zabezpieczeniem większych fragmentów instalacji, a nie z typową ochroną dodatkową człowieka w obwodzie końcowym. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi B16 i zaczyna szukać odpowiedzi na podstawie prądu nadprądowego 16 A, albo patrzy na inne oznaczenia, takie jak 4500 czy czas t ≤ 0,1 s. To są ważne parametry, ale nie odpowiadają na pytanie o prąd różnicowy. Z mojego doświadczenia najlepiej najpierw znaleźć symbol IΔn, bo on praktycznie od razu prowadzi do prawidłowej interpretacji urządzenia zgodnie z praktyką instalacyjną i normami dotyczącymi ochrony przeciwporażeniowej.