Który przewód oznacza się symbolem literowym PE?
A. Fazowy.
B. Ochronny.
C. Ochronno-neutralny.
D. Neutralny.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2023 (arkusz EE.05-SG-23.06).
Symbol literowy PE oznacza przewód ochronny, czyli Protective Earth. Jego głównym zadaniem jest połączenie dostępnych części przewodzących urządzeń, na przykład metalowej obudowy pralki, rozdzielnicy albo oprawy oświetleniowej, z układem ochronnym instalacji. Dzięki temu w razie uszkodzenia izolacji prąd zwarciowy ma drogę o małej impedancji i zabezpieczenie, np. wyłącznik nadprądowy albo RCD, może szybko zadziałać. W praktyce przewód PE rozpoznaje się po barwie zielono-żółtej, zgodnie z dobrymi praktykami i oznaczeniami stosowanymi w normach, m.in. PN-EN 60445 oraz instalacyjnie PN-HD 60364. Co ważne, PE nie służy do normalnego przewodzenia prądu roboczego. Moim zdaniem to jedna z tych rzeczy, które trzeba mieć odruchowo opanowane, bo pomyłka między PE, N i PEN może skończyć się realnym zagrożeniem porażeniowym. W rozdzielnicy przewody PE prowadzi się na listwę ochronną, a przy gniazdach łączy ze stykiem ochronnym, potocznie bolcem albo stykami bocznymi w systemie Schuko.
W tym pytaniu najłatwiej pomylić skróty, bo oznaczenia literowe przewodów wyglądają podobnie, ale ich funkcje są zupełnie inne. Przewód fazowy oznacza się najczęściej literą L, a w instalacji trójfazowej L1, L2, L3. To on znajduje się pod napięciem względem ziemi i przewodu neutralnego, zwykle 230 V w instalacji jednofazowej. Nie może być oznaczany jako PE, bo przewód ochronny nie jest przewodem roboczym i normalnie nie powinien przenosić prądu obciążenia. Neutralny to przewód N. Jest połączony z punktem neutralnym źródła zasilania i zamyka obwód prądu roboczego, więc jego rola też jest inna niż PE. Częsty błąd polega na myśleniu, że skoro N bywa blisko potencjału ziemi, to jest prawie tym samym co ochronny. No właśnie nie do końca, a w praktyce elektrycznej takie uproszczenie jest niebezpieczne. Ochronno-neutralny to PEN, czyli przewód łączący funkcję ochronną i neutralną, spotykany w określonych układach sieci, na przykład TN-C. PEN nie jest tym samym co PE, bo przewodzi także prąd roboczy. W nowszych instalacjach odbiorczych dąży się do rozdziału PEN na PE i N, tworząc układ TN-C-S. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to prosto: L zasila, N wraca z prądem roboczym, PE chroni człowieka i obudowy urządzeń. Dlatego symbolem PE oznacza się wyłącznie przewód ochronny, zwykle zielono-żółty, prowadzony do styków ochronnych i szyn PE w rozdzielnicy.