W układach sieci typu IT przy podwójnym doziemieniu z zastosowaniem urządzenia różnicowoprądowego oraz napięciu 230/400 V, zmierzony czas wyłączenia powinien odpowiednio wynosić - dla obwodu bez przewodu neutralnego i dla obwodu z przewodem neutralnym
A. 0,4 s i 0,8 s
B. 0,4 s i 0,2 s
C. 0,2 s i 0,4 s
D. 0,8 s i 0,4 s
W układzie IT przy podwójnym doziemieniu trzeba patrzeć na warunki samoczynnego wyłączenia zasilania dla drugiego uszkodzenia. Pierwsze doziemienie w IT zwykle nie powoduje natychmiastowego wyłączenia, tylko powinno być wykryte przez kontrolę stanu izolacji, np. IMD. Dopiero drugie doziemienie może stworzyć obwód zwarciowy przez przewody ochronne i części przewodzące dostępne, więc zabezpieczenie, tutaj urządzenie różnicowoprądowe, ma zadziałać w wymaganym czasie. Dla instalacji 230/400 V wartości graniczne wynoszą: 0,4 s dla obwodu bez przewodu neutralnego oraz 0,8 s dla obwodu z przewodem neutralnym. To wynika z zasad stosowanych w ochronie przeciwporażeniowej według PN-HD 60364-4-41 i praktyki pomiarowej przy sprawdzaniu czasu zadziałania RCD. Moim zdaniem warto zapamiętać to parami: w IT dla 230/400 V bez N jest 0,4 s, z N jest 0,8 s. W praktyce, jeśli miernikiem instalacyjnym sprawdzasz wyłącznik różnicowoprądowy w takim obwodzie, wynik musi być porównany właśnie z tym limitem, a nie z czasami typowymi dla prostych układów TN lub TT. To ważne, bo zbyt długi czas wyłączenia oznacza, że przy drugim uszkodzeniu napięcie dotykowe mogłoby utrzymywać się za długo i ochrona przeciwporażeniowa byłaby niewystarczająca.
W tym pytaniu łatwo pomylić czasy z innymi układami sieciowymi, szczególnie z TN albo TT, gdzie często zapamiętuje się wartości 0,4 s lub 0,2 s dla obwodów końcowych. Układ IT działa jednak trochę inaczej. Przy pierwszym doziemieniu sieć nie musi być od razu wyłączana, bo punkt neutralny jest izolowany od ziemi albo uziemiony przez dużą impedancję. Dlatego stosuje się kontrolę izolacji i sygnalizację uszkodzenia. Dopiero drugie doziemienie tworzy sytuację groźniejszą, podobną do zwarcia między częściami przewodzącymi dostępnymi, i wtedy zabezpieczenie musi odłączyć zasilanie w określonym czasie. Błąd polega często na założeniu, że przewód neutralny zawsze skraca wymagany czas wyłączenia. W tym przypadku jest odwrotnie: dla instalacji 230/400 V w IT przy podwójnym doziemieniu przyjmuje się 0,4 s dla obwodu bez przewodu neutralnego i 0,8 s dla obwodu z przewodem neutralnym. Zestawienia typu 0,8 s i 0,4 s są po prostu odwróceniem właściwej kolejności. Wartości 0,4 s i 0,2 s albo 0,2 s i 0,4 s wynikają zwykle z przeniesienia zasad z innych tabel napięciowych albo z układów TN/TT bez uwzględnienia specyfiki IT. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej jest kojarzyć to z tabelą normową PN-HD 60364-4-41 i zawsze sprawdzać, czy pytanie dotyczy pierwszego uszkodzenia izolacji, czy już podwójnego doziemienia. To drobna różnica w treści, ale w pomiarach robi dużą różnicę.