Ile wynosi skuteczność świetlna źródła światła LED o danych: strumień świetlny 806 lm, moc 9,5 W, temperatura barwowa 2700 K, napięcie 230 V?
A. 84,8 lm/W
B. 806,0 lm/W
C. 9,5 lm/W
D. 284,2 lm/W
Skuteczność świetlna źródła światła oblicza się jako stosunek strumienia świetlnego do pobieranej mocy elektrycznej. Czyli korzystamy ze wzoru $\eta=\frac{\Phi}{P}$, gdzie Φ to strumień świetlny w lumenach, a P to moc w watach. Dla podanych danych wychodzi: 806 lm / 9,5 W = 84,8 lm/W po zaokrągleniu. To właśnie oznacza, że z każdego wata pobranej mocy ta lampa LED daje około 84,8 lumenów światła użytecznego. Moim zdaniem to bardzo praktyczny parametr, bo dużo lepiej mówi o oszczędności źródła światła niż sama moc w watach. Dwie lampy mogą mieć podobną moc, ale zupełnie inny strumień świetlny. Temperatura barwowa 2700 K informuje tylko o barwie światła, czyli że jest to światło ciepłe, zbliżone do tradycyjnej żarówki. Napięcie 230 V mówi o zasilaniu, ale nie wchodzi bezpośrednio do tego obliczenia, bo moc już jest podana. W praktyce przy doborze oświetlenia patrzy się właśnie na lumeny, skuteczność lm/W, temperaturę barwową, współczynnik oddawania barw Ra/CRI i zgodność z wymaganiami norm oświetleniowych, np. dla stanowisk pracy według zasad z PN-EN 12464-1. Dobra praktyka jest taka: nie kupujemy „watów”, tylko potrzebny poziom oświetlenia i sprawność całego rozwiązania.
W tym zadaniu łatwo pomylić kilka parametrów opisujących źródło LED, bo wszystkie są podane obok siebie w karcie technicznej i kuszą, żeby je jakoś ze sobą dzielić. Kluczowe jest jednak to, że skuteczność świetlna ma jednostkę lm/W, więc w liczniku musi być strumień świetlny w lumenach, a w mianowniku moc w watach. Wynik 806,0 lm/W powstaje zwykle wtedy, gdy ktoś przepisze wartość strumienia świetlnego i dopisze do niej nie tę jednostkę. 806 lm to ilość światła emitowana przez źródło, a nie ilość światła z jednego wata. To trochę tak, jakby pomylić pojemność zbiornika ze zużyciem paliwa.
Wartość 9,5 lm/W też nie opisuje skuteczności, bo 9,5 to moc lampy w watach. Sama moc informuje, ile energii elektrycznej pobiera źródło, ale nie mówi jeszcze, ile światła z tego powstaje. Stare żarówki miały małą skuteczność, LED-y dużo większą, mimo że czasem pobierają podobną albo mniejszą moc. Z kolei 284,2 lm/W wynika z pomieszania temperatury barwowej z obliczeniami energetycznymi, bo 2700 K / 9,5 W daje właśnie około 284,2, ale jednostką takiego działania nie są lumeny na wat. Temperatura barwowa 2700 K opisuje odcień światła, ciepły lub zimny, a nie jego ilość. Napięcie 230 V też nie jest tu potrzebne do wyliczenia skuteczności, bo producent już podał moc. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej jest najpierw sprawdzić jednostki: lumeny dzielimy przez waty, a kelwiny i wolty zostawiamy do innych ocen technicznych.
Wartość 9,5 lm/W też nie opisuje skuteczności, bo 9,5 to moc lampy w watach. Sama moc informuje, ile energii elektrycznej pobiera źródło, ale nie mówi jeszcze, ile światła z tego powstaje. Stare żarówki miały małą skuteczność, LED-y dużo większą, mimo że czasem pobierają podobną albo mniejszą moc. Z kolei 284,2 lm/W wynika z pomieszania temperatury barwowej z obliczeniami energetycznymi, bo 2700 K / 9,5 W daje właśnie około 284,2, ale jednostką takiego działania nie są lumeny na wat. Temperatura barwowa 2700 K opisuje odcień światła, ciepły lub zimny, a nie jego ilość. Napięcie 230 V też nie jest tu potrzebne do wyliczenia skuteczności, bo producent już podał moc. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej jest najpierw sprawdzić jednostki: lumeny dzielimy przez waty, a kelwiny i wolty zostawiamy do innych ocen technicznych.