Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: ELE.02 - Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych

Zawód: Technik elektryk

Kategorie: Instalacje elektryczne Maszyny i urządzenia elektryczne Materiały i osprzęt elektryczny

Strzałka na rysunku wskazuje

Ilustracja do pytania z kwalifikacji ELE.02
A. styk pomocniczy rozwierny.
B. przycisk zwierny.
C. przycisk rozwierny.
D. styk pomocniczy zwierny.
Strzałka wskazuje przycisk zwierny, czyli element sterowniczy normalnie otwarty. W stanie spoczynku jego styki są rozwarte, więc prąd przez ten fragment obwodu nie płynie. Dopiero po naciśnięciu przycisku S1 następuje zwarcie styku i obwód sterowania zostaje zamknięty, co pozwala zasilić cewkę K1. Na rysunku widać typowy układ start-stop: S2 jest zwykle przyciskiem rozwiernym STOP, S1 przyciskiem zwiernym START, a styk K1 równolegle do S1 realizuje samopodtrzymanie stycznika. To bardzo często spotyka się przy uruchamianiu silników, wentylatorów, pomp albo prostych układów automatyki. Z mojego doświadczenia warto zawsze patrzeć nie tylko na sam kształt symbolu, ale też na oznaczenie aparatu. Litera S oznacza zwykle łącznik lub przycisk sterowniczy, a K przekaźnik albo stycznik. Zgodnie z dobrą praktyką i oznaczeniami stosowanymi według PN-EN 60617 oraz PN-EN 60947-5-1, styki zwierne przycisków opisuje się często numerami 13-14, a rozwierne 21-22. W praktyce przycisk zwierny START powinien być używany tak, aby po puszczeniu nie podtrzymywał mechanicznie zasilania, tylko przekazywał impuls do cewki lub układu sterowania.
W tym schemacie łatwo pomylić kilka podobnych symboli, bo wszystkie dotyczą styków, ale ich funkcja w obwodzie jest inna. Strzałka nie wskazuje przycisku rozwiernego, ponieważ przycisk rozwierny w stanie spoczynku przewodzi prąd i otwiera obwód dopiero po naciśnięciu. Taki element stosuje się typowo jako STOP, grzybek bezpieczeństwa albo przerwę awaryjną w torze sterowania. Na rysunku tę rolę bardziej przypomina S2, umieszczony szeregowo przed układem uruchamiania. Właśnie dlatego w sterowaniu maszyn przycisk stop daje się jako rozwierny: gdy urwie się przewód albo wypadnie połączenie, obwód też się rozłączy, co jest bezpieczniejsze. Strzałka nie pokazuje też styku pomocniczego zwiernego ani rozwiernego. Styk pomocniczy jest powiązany z przekaźnikiem lub stycznikiem, więc zwykle ma oznaczenie takie jak K1, a nie S1. Na schemacie po prawej stronie rzeczywiście widać styk K1 równoległy do przycisku S1 i on służy do samopodtrzymania po zadziałaniu cewki. Typowy błąd polega na tym, że ktoś patrzy tylko na ułożenie kreski symbolu i nie łączy tego z oznaczeniami aparatów. Moim zdaniem najlepsza metoda to czytać schemat jak przebieg działania: najpierw zasilanie przez STOP, potem impuls START z przycisku zwiernego, później cewka K1 i dopiero jej styk pomocniczy przejmuje podtrzymanie. Wtedy od razu widać, że wskazany element to przycisk zwierny START, a nie zwykły styk pomocniczy.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.