Którego typu gniazda elektrycznego dotyczy symbol graficzny przedstawiony na ilustracji?
Symbol z ilustracji dotyczy gniazda jednofazowego ze stykiem ochronnym. W oznaczeniach instalacyjnych gniazdo jednofazowe przedstawia się zwykle jako znak gniazda wtyczkowego, a dodatkowy element symbolu informuje, że występuje styk ochronny PE. W praktyce chodzi o typowe gniazdo 230 V stosowane w mieszkaniach, pracowniach, biurach czy warsztatach, czyli takie, do którego dochodzą przewody L, N oraz PE. Ten trzeci przewód nie służy do normalnej pracy odbiornika, tylko do ochrony przeciwporażeniowej, np. przy uszkodzeniu izolacji obudowa urządzenia ma zostać połączona z przewodem ochronnym i zabezpieczenie powinno szybko zadziałać. Moim zdaniem to jeden z tych symboli, które warto rozpoznawać od razu, bo na rzutach instalacji elektrycznej pojawia się bardzo często. Dobra praktyka, zgodna z podejściem stosowanym w normach instalacyjnych, m.in. PN-HD 60364 oraz w oznaczeniach graficznych typu PN-EN 60617, jest taka, żeby nie mylić gniazd ze stykiem ochronnym z gniazdami bez PE. W nowych instalacjach gniazda ogólnego przeznaczenia powinny mieć styk ochronny, a obwody gniazdowe są zwykle dodatkowo chronione wyłącznikiem różnicowoprądowym. To nie jest tylko detal na rysunku, ale informacja ważna dla montażu, doboru osprzętu i bezpieczeństwa użytkownika.
W tym symbolu najważniejsze jest rozpoznanie, że chodzi o gniazdo jednofazowe wyposażone w styk ochronny, a nie o samo gniazdo bez ochrony ani o gniazdo trójfazowe. Częsty błąd polega na tym, że ktoś patrzy tylko na ogólny kształt znaku gniazda i pomija dodatkowe oznaczenie styku ochronnego. Wtedy łatwo dojść do wniosku, że jest to gniazdo jednofazowe bez PE. Taka interpretacja jest jednak niepełna, bo element symbolu związany z ochroną mówi właśnie, że w instalacji przewidziano przewód ochronny. W praktyce oznacza to typowy układ L, N, PE dla zasilania 230 V. Równie mylące bywa dopatrywanie się układu trójfazowego. Gniazda trójfazowe na schematach i planach instalacyjnych są oznaczane inaczej, często z informacją o liczbie biegunów, napięciu 400 V albo przeznaczeniu dla odbiorników siłowych. Sama obecność małej cyfry przy rysunku, jeśli występuje na ilustracji, nie oznacza automatycznie trzech faz; bywa to numer pozycji, oznaczenie obwodu albo odnośnik w legendzie. Gniazdo trójfazowe bez styku ochronnego byłoby zresztą rozwiązaniem bardzo nietypowym i w normalnych instalacjach odbiorczych nie powinno być traktowane jako właściwe, bo brak PE pogarsza ochronę przeciwporażeniową. Gniazdo trójfazowe ze stykiem ochronnym dotyczy raczej odbiorników takich jak silniki, spawarki, większe maszyny lub urządzenia warsztatowe, gdzie występują fazy L1, L2, L3 oraz zwykle N i PE albo samo PE zależnie od wykonania. Tutaj symbol odpowiada zwykłemu gniazdu jednofazowemu ze stykiem ochronnym, czyli elementowi osprzętu instalacyjnego stosowanemu powszechnie w obwodach gniazdowych budynków.