Którym symbolem oznacza się przewód jednożyłowy z żyłą z drutu aluminiowego, w izolacji polwinitowej, o przekroju żyły 2,5 mm2?
A. ALY 2,5 mm2
B. ADY 2,5 mm2
C. YLY 2,5 mm2
D. YDY 2,5 mm2
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2022 (arkusz EE.05-SG-22.06).
Symbol ADY 2,5 mm² dobrze opisuje przewód jednożyłowy z żyłą z drutu aluminiowego w izolacji polwinitowej. W tym oznaczeniu litera A informuje, że żyła jest aluminiowa, czyli wykonana z aluminium, a nie z miedzi. Litera D oznacza żyłę jednodrutową, sztywną, stosowaną typowo w instalacjach stałych. Litera Y oznacza izolację polwinitową, czyli PVC. Zapis 2,5 mm² określa przekrój znamionowy żyły, co ma znaczenie przy doborze obciążalności prądowej, zabezpieczeń i sposobu podłączenia. Moim zdaniem warto zapamiętać tę logikę oznaczeń, bo w praktyce bardzo pomaga przy czytaniu dokumentacji i opisów materiałów. Przewody typu ADY spotyka się głównie w starszych instalacjach albo w sytuacjach, gdzie dopuszcza się przewody aluminiowe. Trzeba pamiętać, że aluminium wymaga starannego wykonania połączeń, odpowiednich zacisków i kontroli docisku, bo łatwiej utlenia się niż miedź. Dobre praktyki, zgodne z zasadami wynikającymi z PN-HD 60364, wymagają, żeby przewód był dobrany nie tylko po przekroju, ale też po materiale żyły, sposobie ułożenia, temperaturze pracy i zabezpieczeniu obwodu.
W tym pytaniu najłatwiej pomylić materiał żyły z rodzajem jej budowy oraz z obecnością powłoki zewnętrznej. Poprawnym oznaczeniem jest ADY 2,5 mm², bo chodzi o przewód jednożyłowy, z żyłą aluminiową, jednodrutową i w izolacji PVC. Litera A wskazuje aluminium, D oznacza drut, czyli żyłę sztywną jednodrutową, a Y mówi o izolacji polwinitowej. Jeżeli w oznaczeniu pojawia się L, jak w ALY albo YLY, to sugeruje żyłę wielodrutową, linkową. Taki przewód zachowuje się inaczej podczas montażu: jest bardziej elastyczny, ale wymaga innych końcówek lub sposobu zaciskania, zwłaszcza przy połączeniach śrubowych. Dlatego ALY nie pasuje do opisu żyły z drutu aluminiowego, bo tam istotne jest właśnie D, a nie L. Z kolei YLY zwykle kojarzy się z przewodem lub kablem o żyłach miedzianych linkowych, więc nie spełnia warunku materiału aluminiowego. YDY też odpada, bo dotyczy przewodu instalacyjnego z żyłami miedzianymi w izolacji i powłoce polwinitowej, najczęściej wielożyłowego, stosowanego powszechnie w instalacjach budynkowych. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi literę Y i od razu uznaje odpowiedź za dobrą, bo Y rzeczywiście oznacza PVC. Ale to za mało. W oznaczeniach przewodów trzeba czytać cały symbol, nie tylko jeden fragment. W praktyce ma to duże znaczenie, bo pomylenie aluminium z miedzią albo drutu z linką może skutkować złym doborem zacisków, przegrzewaniem połączeń i problemami przy odbiorze instalacji.