Całkowitą moc odbiornika trójfazowego mierzoną w układzie pomiarowym pokazanym na rysunku oblicza się ze wzoru
A. 3 · (P₁ + P₂) / 2
B. √3 · (P₁ + P₂)
C. P₁ + P₂
D. P₁ + P₂ + (P₁ + P₂) / 2
Całkowitą moc czynną odbiornika trójfazowego w pokazanym układzie wyznacza się jako sumę wskazań dwóch watomierzy, czyli P = P₁ + P₂. Jest to klasyczny układ dwóch watomierzy, często nazywany metodą Arona. Stosuje się go głównie w sieciach trójfazowych trójprzewodowych, gdy chcemy zmierzyć moc całkowitą odbiornika, np. silnika trójfazowego, grzałek połączonych w trójkąt albo innego odbiornika bez przewodu neutralnego. Ważne jest to, że nie dodajemy tu żadnego dodatkowego współczynnika typu √3 ani 3/2, bo geometria przesunięć fazowych jest już „zawarta” we wskazaniach watomierzy. Przyrządy mierzą odpowiednie iloczyny napięć międzyfazowych, prądów fazowych i składowych zależnych od kąta przesunięcia fazowego. W praktyce trzeba pamiętać, że przy małym współczynniku mocy jeden watomierz może wychylać się w stronę ujemną. Wtedy jego wskazanie uwzględnia się ze znakiem minus, a nie bezmyślnie dodaje wartość bezwzględną. Moim zdaniem to jeden z tych pomiarów, gdzie schemat połączeń jest tak samo ważny jak sam wzór. Dobra praktyka pomiarowa wymaga sprawdzenia kierunków cewek prądowych i napięciowych, zakresów przyrządów oraz zachowania zasad BHP przy pracy na obwodach trójfazowych.
W tym zadaniu łatwo pomylić wzór pomiarowy z ogólnymi wzorami na moc w układzie trójfazowym. Wzór z czynnikiem √3 kojarzy się z zależnością dla symetrycznego odbiornika trójfazowego: moc czynna zależy wtedy od napięcia międzyfazowego, prądu przewodowego i cosφ. Taki wzór ma sens, gdy liczymy moc z wartości U, I oraz współczynnika mocy, a nie wtedy, gdy watomierze już pokazują konkretne moce składowe. Jeśli więc do sumy P₁ + P₂ dopiszemy jeszcze √3, to w praktyce zawyżymy wynik, bo ten współczynnik został niejako uwzględniony przez sposób podłączenia watomierzy do napięć międzyfazowych i prądów przewodowych. Podobny błąd występuje przy mnożeniu sumy wskazań przez 3/2 albo dodawaniu jeszcze połowy tej sumy. To wygląda jak próba przeskalowania wyniku z dwóch przyrządów na trzy fazy, ale metoda dwóch watomierzy nie działa na zasadzie: zmierzyłem dwie fazy, więc muszę dorobić trzecią. W układzie Arona oba watomierze razem obejmują całą moc czynną odbiornika trójfazowego. Ich wskazania są wynikiem odpowiednich zależności wektorowych między napięciami i prądami. Z mojego doświadczenia uczniowie często mylą tu pomiar mocy z pomiarem prądu albo napięcia, gdzie czasem faktycznie trzeba przeliczać wartości fazowe i międzyfazowe. Przy pomiarze mocy w tym konkretnym układzie najważniejsza zasada brzmi: moc całkowita to algebraiczna suma wskazań watomierzy, czyli P₁ + P₂, z uwzględnieniem ewentualnego znaku ujemnego jednego z nich.