Który z wyłączników nadmiarowo-prądowych należy zastosować do zabezpieczenia instalacji elektrycznej o przewidywanym prądzie zwarciowym Iz = 150 A?
A. C20
B. D10
C. C16
D. B25
Wyłącznik B25 jest tu właściwym wyborem, bo przy charakterystyce B człon elektromagnetyczny zadziała w zakresie około 3–5 razy prąd znamionowy In. Dla B25 daje to zakres 75–125 A. Skoro przewidywany prąd zwarciowy wynosi 150 A, to jest on większy niż górna granica tego zakresu, więc zabezpieczenie powinno zadziałać szybko, w części zwarciowej charakterystyki. O to właśnie chodzi przy doborze wyłącznika nadmiarowo-prądowego do warunków samoczynnego wyłączenia zasilania. W praktyce sprawdza się to razem z impedancją pętli zwarcia, przekrojem przewodu, sposobem ułożenia oraz dopuszczalnym czasem wyłączenia, zgodnie z zasadami stosowanymi w PN-HD 60364. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą rzecz: sama wartość prądu znamionowego, np. 25 A, nie wystarcza. Trzeba jeszcze patrzeć na charakterystykę B, C albo D. Charakterystyka B jest bardziej czuła na zwarcia niż C i D, dlatego dobrze pasuje do typowych instalacji odbiorczych, gdzie prądy zwarciowe nie są bardzo duże.
Przy tym zadaniu łatwo pomylić prąd znamionowy wyłącznika z prądem, przy którym zadziała człon zwarciowy. To dość częsty błąd, bo oznaczenia C16, C20, D10 czy B25 wyglądają prosto, ale niosą dwie informacje naraz: literę charakterystyki i wartość prądu znamionowego In. Charakterystyka C powoduje zadziałanie elektromagnetyczne zwykle przy 5–10 × In. Dla C16 daje to zakres około 80–160 A, więc przy 150 A nie ma pełnej pewności natychmiastowego zadziałania, bo wartość ta mieści się jeszcze w granicznym obszarze charakterystyki. C20 wymagałby mniej więcej 100–200 A do zadziałania członu zwarciowego, więc 150 A też nie gwarantuje poprawnego i szybkiego wyłączenia. Charakterystyka D jest jeszcze mniej czuła, bo stosuje się ją głównie tam, gdzie występują duże prądy rozruchowe, na przykład przy silnikach albo transformatorach. D10 ma zakres zadziałania zwarciowego rzędu 100–200 A, więc również nie jest dobrym wyborem dla pewnego wyłączenia przy 150 A. Z mojego doświadczenia najgorsze jest dobieranie zabezpieczenia „na oko”, tylko po amperach. W instalacjach trzeba brać pod uwagę warunek samoczynnego wyłączenia zasilania, impedancję pętli zwarcia oraz charakterystykę czasowo-prądową aparatu. Tu najlepiej pasuje B25, bo jego zakres zadziałania zwarciowego 75–125 A jest wyraźnie poniżej 150 A.