Który z przedstawionych aparatów należy zastosować w instalacji oświetleniowej, aby uzyskać możliwość trwałego załączania i wyłączania oświetlenia za pomocą łączników samopowrotnych?

A. Aparat 4.
Dobrze. Aparat 4 to przekaźnik bistabilny, który po każdym impulsie z przycisku zmienia stan styku i go zapamiętuje.
B. Aparat 1.
Źle. Aparat 1 to trójfazowy wskaźnik napięcia z linijkami diod, który tylko pokazuje napięcie w fazach, niczego nie załącza.
C. Aparat 2.
Źle. Aparat 2 to przekaźnik kontroli faz, który odłącza odbiornik trójfazowy przy zaniku lub asymetrii faz.
D. Aparat 3.
Źle. Aparat 3 to wielofunkcyjny przekaźnik czasowy z pokrętłami czasu i zakresu, służy do odmierzania czasu.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2025 (arkusz E.24-SG-25.06).
Do trwałego załączania i wyłączania oświetlenia przyciskami służy przekaźnik bistabilny, czyli aparat oznaczony na ilustracji jako PBM-01. Łącznik samopowrotny, na przykład przycisk dzwonkowy, daje tylko krótki impuls. Przekaźnik bistabilny reaguje na każdy taki impuls zmianą stanu styku na przeciwny i pozostaje w tym stanie aż do następnego naciśnięcia.
Aparat ma wejście sterujące IN, do którego równolegle przyłącza się dowolną liczbę przycisków, oraz tor prądowy z zaciskami 11 i 14 w obwodzie lamp. Dzięki temu jednym światłem steruje się z wielu miejsc, a zamiast schodowych i krzyżowych łączników wystarczą tanie przyciski i jeden cienki przewód sterujący. Takie rozwiązanie stosuje się w korytarzach, na klatkach schodowych i w dużych pomieszczeniach z kilkoma wejściami.
Aparat ma wejście sterujące IN, do którego równolegle przyłącza się dowolną liczbę przycisków, oraz tor prądowy z zaciskami 11 i 14 w obwodzie lamp. Dzięki temu jednym światłem steruje się z wielu miejsc, a zamiast schodowych i krzyżowych łączników wystarczą tanie przyciski i jeden cienki przewód sterujący. Takie rozwiązanie stosuje się w korytarzach, na klatkach schodowych i w dużych pomieszczeniach z kilkoma wejściami.
Każdy z pozostałych aparatów jest modułowym urządzeniem na szynę, ale żaden nie zapamiętuje stanu po impulsie z przycisku. Wskaźnik napięcia LDM-30 ma trzy linijki diod opisane wartościami od 195 do 245 V. Pokazuje on tylko poziom napięcia w fazach L1, L2 i L3 i w ogóle nie ma toru sterującego oświetleniem.
Przekaźnik kontroli faz CKM-01 pilnuje zasilania trójfazowego. Przy zaniku fazy, złej kolejności albo asymetrii napięć rozwiera styk i wyłącza chroniony odbiornik, na przykład silnik. Do sterowania światłem przyciskami nie służy.
Przekaźnik czasowy PCM-10 kusi najbardziej, bo bywa stosowany przy oświetleniu. Jego pokrętła TIME, RANGE i MODE ustawiają czas działania, więc odmierza opóźnienia, ale nie daje trwałego załączenia na stałe. To zapewnia przekaźnik bistabilny PBM-01. Funkcję aparatu najłatwiej poznać po oznaczeniach zacisków i elementach na panelu.
Przekaźnik kontroli faz CKM-01 pilnuje zasilania trójfazowego. Przy zaniku fazy, złej kolejności albo asymetrii napięć rozwiera styk i wyłącza chroniony odbiornik, na przykład silnik. Do sterowania światłem przyciskami nie służy.
Przekaźnik czasowy PCM-10 kusi najbardziej, bo bywa stosowany przy oświetleniu. Jego pokrętła TIME, RANGE i MODE ustawiają czas działania, więc odmierza opóźnienia, ale nie daje trwałego załączenia na stałe. To zapewnia przekaźnik bistabilny PBM-01. Funkcję aparatu najłatwiej poznać po oznaczeniach zacisków i elementach na panelu.