Ile wynosi najmniejsza wartość prądu wywołującego zadziałanie wyłącznika nadprądowego o przedstawionej charakterystyce i prądzie znamionowym 20 A, aby wyłącznik ten zapewniał w sieci TN-S skuteczną ochronę przeciwporażeniową przy uszkodzeniu?
A. 20 A
B. 200 A
C. 60 A
D. 100 A
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2024 (arkusz E.24-SG-24.01).
Odpowiedź 100 A jest poprawna, ponieważ wyłącznik nadprądowy o charakterystyce B oraz prądzie znamionowym 20 A zadziała natychmiastowo przy prądzie wynoszącym od 5 do 10 krotności jego prądu znamionowego. Wartość 5 krotności prądu znamionowego wynosi 100 A, co oznacza, że w przypadku przebicia lub innego uszkodzenia, wyłącznik nadprądowy zareaguje szybciej, co jest kluczowe dla zapewnienia ochrony przeciwporażeniowej w systemie TN-S. W praktyce oznacza to, że przy wartościach prądu wyższych niż 100 A, istnieje minimalne ryzyko porażenia, co jest potwierdzone przez przepisy normatywne, takie jak PN-EN 61008-1 dotyczące wyłączników różnicowoprądowych, a także PN-IEC 60423, które określają warunki działania wyłączników nadprądowych. Właściwe dobranie wyłączników do instalacji elektrycznych jest fundamentalne dla bezpieczeństwa użytkowników oraz ochrony urządzeń. Prawidłowe działanie wyłącznika nadprądowego jest zatem kluczowe w kontekście ochrony przed skutkami uszkodzenia, co ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo zarówno ludzi, jak i mienia.
Wybór wartości prądu 200 A jako odpowiedzi na to pytanie nie jest uzasadniony regulacjami dotyczącymi ochrony przed porażeniem elektrycznym. W przypadku wyłączników nadprądowych, takich jak te o charakterystyce B, prąd nominalny 20 A oznacza, że zadziałanie wyłącznika przy prądzie 200 A jest zdecydowanie zbyt wysoką wartością. Tak wysoka wartość prądu nie zapewnia efektywnej ochrony w sytuacji, gdy dojdzie do uszkodzenia instalacji elektrycznej. Jeżeli wyłącznik nadprądowy zadziała dopiero przy prądzie 200 A, istnieje wysokie ryzyko, że w sytuacji awaryjnej, na przykład przy porażeniu prądem, czas reakcji wyłącznika będzie zbyt długi, co może prowadzić do tragicznych konsekwencji. Podobnie, odpowiedzi 60 A i 20 A również są niewłaściwe. Prąd 20 A jest wartością znamionową, która nie powoduje zadziałania wyłącznika, a prąd 60 A nie osiąga wymaganej minimalnej wartości zadziałania, która powinna wynosić co najmniej 100 A. Wartości te nie spełniają norm i dobrych praktyk branżowych, które wskazują na konieczność szybkiej reakcji wyłączników przy znacznych prądach, celem minimalizacji ryzyka porażenia. Właściwe zrozumienie funkcji i parametrów wyłączników nadprądowych jest niezbędne do ich efektywnego zastosowania w systemach ochrony elektrycznej.