Który z parametrów, oprócz napięcia zasilającego i prądu pobieranego przez silnik, jest niezbędny do doboru prądu znamionowego bezpiecznika realizującego samoczynne wyłączenie zasilania w układzie TN-C, jako środka ochrony przeciwporażeniowej w obwodzie tego silnika?
A. Impedancja pętli zwarcia.
Dobrze. Od impedancji pętli zwarcia zależy prąd zwarciowy, który musi wywołać zadziałanie bezpiecznika w wymaganym czasie.
B. Prąd różnicowy.
Źle. Prąd różnicowy to parametr wyłącznika różnicowoprądowego, którego w układzie TN-C z przewodem PEN się nie stosuje.
C. Prąd upływu izolacji.
Źle. Prąd upływu ocenia się przy badaniu izolacji, a nie przy sprawdzaniu skuteczności samoczynnego wyłączenia.
D. Rezystancja uziemienia.
Źle. Rezystancja uziemienia decyduje o skuteczności ochrony w układzie TT, a w układzie TN liczy się impedancja pętli.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2025 (arkusz E.24-SG-25.06).
Niezbędna jest impedancja pętli zwarcia. W układzie TN samoczynne wyłączenie zasilania jest skuteczne, gdy spełniony jest warunek Zs · Ia ≤ U0. Zs to impedancja pętli zwarcia, czyli całej drogi prądu od źródła przez przewód fazowy, miejsce zwarcia i przewód PEN z powrotem, Ia to prąd powodujący zadziałanie bezpiecznika w wymaganym czasie, a U0 to napięcie fazowe.
Im większa impedancja pętli, tym mniejszy prąd zwarcia i tym dłużej bezpiecznik będzie się nagrzewał przed przerwaniem obwodu. Dlatego po dobraniu bezpiecznika do prądu silnika sprawdza się na jego charakterystyce czasowo-prądowej, jaki prąd Ia jest potrzebny, i porównuje go z prądem wynikającym z pomiaru pętli. W praktyce mierzy się ją miernikiem impedancji pętli zwarcia na zaciskach silnika.
Im większa impedancja pętli, tym mniejszy prąd zwarcia i tym dłużej bezpiecznik będzie się nagrzewał przed przerwaniem obwodu. Dlatego po dobraniu bezpiecznika do prądu silnika sprawdza się na jego charakterystyce czasowo-prądowej, jaki prąd Ia jest potrzebny, i porównuje go z prądem wynikającym z pomiaru pętli. W praktyce mierzy się ją miernikiem impedancji pętli zwarcia na zaciskach silnika.
Błędne odpowiedzi to parametry innych środków ochrony albo innego układu sieci, które nie decydują o zadziałaniu bezpiecznika. Prąd różnicowy dotyczy wyłączników różnicowoprądowych. W układzie TN-C przewód PEN łączy funkcję neutralną i ochronną, więc wyłącznik różnicowoprądowy nie mógłby w nim działać i się go tam nie instaluje.
Prąd upływu izolacji to bardzo mały prąd płynący przez izolację sprawnego obwodu. Ocenia się go przy badaniu stanu izolacji, ale do zadziałania bezpiecznika potrzebny jest prąd zwarciowy, tysiące razy większy.
Rezystancja uziemienia kusi, bo też dotyczy ochrony przeciwporażeniowej. Kluczowa jest ona jednak w układzie TT, gdzie prąd zwarcia płynie przez ziemię. W układzie TN-C płynie on metalicznie przez przewód PEN, dlatego jego wartość wyznacza impedancja pętli zwarcia. Właśnie ją mierzy się w obwodzie silnika przed oddaniem instalacji do użytku.
Prąd upływu izolacji to bardzo mały prąd płynący przez izolację sprawnego obwodu. Ocenia się go przy badaniu stanu izolacji, ale do zadziałania bezpiecznika potrzebny jest prąd zwarciowy, tysiące razy większy.
Rezystancja uziemienia kusi, bo też dotyczy ochrony przeciwporażeniowej. Kluczowa jest ona jednak w układzie TT, gdzie prąd zwarcia płynie przez ziemię. W układzie TN-C płynie on metalicznie przez przewód PEN, dlatego jego wartość wyznacza impedancja pętli zwarcia. Właśnie ją mierzy się w obwodzie silnika przed oddaniem instalacji do użytku.