Kwalifikacja: ELE.05 - Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych

W ochronie przeciwporażeniowej przy uszkodzeniu w instalacjach mieszkaniowych łatwo pomylić różne środki ochrony i zastosować je nie tam, gdzie trzeba. W tym zadaniu mówimy o urządzeniu pierwszej klasy ochronności, pracującym w instalacji TN-S o napięciu 230 V. Dla takiego układu podstawowym wymaganiem jest połączenie metalowej obudowy z przewodem ochronnym PE. To połączenie zapewnia, że w razie przebicia izolacji i pojawienia się napięcia na obudowie powstanie zwarcie doziemne o niskiej impedancji, co spowoduje szybkie zadziałanie zabezpieczenia nadprądowego lub wyłącznika różnicowoprądowego. Ułożenie dodatkowej warstwy izolacji na podłożu bywa mylone z ochroną dodatkową, ale w tym przypadku praktycznie nic nie daje. Człowiek dotykający uszkodzonej obudowy może zostać porażony prądem między obudową a innym przewodzącym elementem, np. kaloryferem, rurą wody czy nawet innym urządzeniem podłączonym do PE. Izolowanie podłogi nie rozwiązuje problemu, bo nie eliminuje niebezpiecznej różnicy potencjałów. To jest taki typowy błąd: skupianie się na podłożu zamiast na właściwym połączeniu ochronnym. Miejscowe połączenia wyrównawcze są bardzo ważne w łazienkach czy pomieszczeniach o zwiększonym zagrożeniu, ale ich zadaniem jest wyrównanie potencjałów między różnymi elementami metalowymi, a nie zastąpienie przewodu ochronnego urządzenia. One działają jako uzupełnienie systemu ochrony, a nie jako główny środek ochrony przy uszkodzeniu. Z kolei montaż transformatora obniżającego napięcie ma sens przy zasilaniu obwodów SELV/PELV czy urządzeń niskonapięciowych, ale w typowej instalacji 230 V w mieszkaniu nie rozwiązuje problemu ochrony urządzenia klasy I. Transformator separacyjny lub obniżający napięcie to zupełnie inna metoda ochrony, wymagająca spełnienia szeregu warunków (osobny obwód, brak połączeń z ziemią itd.). Z mojego doświadczenia wynika, że największy kłopot polega na mieszaniu pojęć: ludzie próbują kompensować brak prawidłowego PE jakimiś „patentami” typu gumowe dywaniki, dodatkowe izolacje, a tymczasem normy jasno mówią – dla klasy I w TN-S kluczowe jest pewne i trwałe połączenie obudowy z przewodem ochronnym oraz sprawne zabezpieczenia nadprądowe i RCD.