Kwalifikacja: ELE.05 - Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych

W ochronie przeciwporażeniowej łatwo się pogubić, bo mamy kilka rodzajów środków ochrony i różne pomiary, które je weryfikują. Ochrona podstawowa dotyczy zabezpieczenia przed dotykiem bezpośrednim, czyli przed przypadkowym dotknięciem części czynnych pod napięciem w normalnych warunkach pracy. Tutaj kluczową rolę odgrywa jakość i ciągłość izolacji, obudowy, przegrody, osłony. Właśnie dlatego sprawdza się ją poprzez pomiar rezystancji izolacji, a nie poprzez badania uziemienia czy wyłączników RCD. Częsty błąd myślowy polega na wrzucaniu wszystkich „pomiarów ochronnych” do jednego worka. Pomiar rezystancji uziemienia ma ogromne znaczenie, ale dla ochrony przy uszkodzeniu, czyli ochrony dodatkowej. Dotyczy on głównie skuteczności uziemienia, rezystancji uziomów, bednarek, prętów, które mają zapewnić szybkie zadziałanie zabezpieczeń przy zwarciu doziemnym. To jest ważne, gdy np. obudowa urządzenia znajdzie się pod napięciem w wyniku uszkodzenia izolacji. Jednak sam pomiar uziemienia nie powie nam, czy izolacja przewodów i elementów instalacji jest wystarczająco dobra, żeby w ogóle nie dopuścić do pojawienia się niebezpiecznych napięć na dostępnych częściach. Podobnie z wyłącznikami RCD – pomiar czasu zadziałania i prądu zadziałania RCD służy do sprawdzenia skuteczności ochrony dodatkowej, głównie przy dotyku pośrednim oraz przy pewnych rodzajach uszkodzeń izolacji. RCD ma zadziałać szybko, gdy pojawi się prąd różnicowy, czyli upływ do ziemi, do obudowy, do przewodu ochronnego. Ale to jest już „druga linia obrony”. Ochrona podstawowa opiera się na tym, żeby do takiej sytuacji w ogóle nie dochodziło, właśnie dzięki odpowiedniej izolacji. Moim zdaniem sporo osób utożsamia RCD z „uniwersalnym zabezpieczeniem przeciwporażeniowym”, co nie jest do końca prawdą. Bez dobrej izolacji, prawidłowo dobranych przewodów, poprawnie wykonanej instalacji, nawet najlepsze RCD nie załatwi sprawy. Dlatego w dokumentacji pomiarowej zawsze rozróżnia się pomiary rezystancji izolacji od pomiarów RCD i pomiarów uziemienia – one badają różne elementy systemu ochrony i odpowiadają za inne etapy bezpieczeństwa.