Który schemat przedstawia układ do pomiaru rezystancji metodą techniczną z poprawnie mierzonym prądem?

A. Schemat 4.
Źle. Woltomierz jest dołączony bezpośrednio do Rx, a amperomierz mierzy też jego prąd - to układ z poprawnie mierzonym napięciem.
B. Schemat 2.
Źle. Amperomierz stoi przed rozgałęzieniem i mierzy prąd rezystora razem z prądem woltomierza.
C. Schemat 1.
Dobrze. Amperomierz jest w szeregu z samym rezystorem Rx, a woltomierz włączono przed amperomierzem, więc prąd jest mierzony poprawnie.
D. Schemat 3.
Źle. Amperomierz jest w przewodzie powrotnym, przez który płynie suma prądów woltomierza i rezystora.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2025 (arkusz E.23-SG-25.01).
Poprawnie mierzony prąd zapewnia schemat 1. W tym układzie amperomierz włączono szeregowo bezpośrednio z rezystorem Rx, a woltomierz dołączono przed amperomierzem, równolegle do szeregowego połączenia amperomierza i rezystora. Amperomierz mierzy więc dokładnie prąd płynący przez Rx, a błąd pojawia się w pomiarze napięcia, bo woltomierz pokazuje sumę spadku na Rx i na amperomierzu.
Reguła do zapamiętania: układ z poprawnie mierzonym prądem stosuje się do pomiaru dużych rezystancji (dużo większych od rezystancji amperomierza), a układ z poprawnie mierzonym napięciem - do małych rezystancji (dużo mniejszych od rezystancji woltomierza).
Wynik oblicza się z prawa Ohma, R = U/I, a przy dokładnych pomiarach koryguje się go o rezystancję wewnętrzną odpowiedniego miernika.
Reguła do zapamiętania: układ z poprawnie mierzonym prądem stosuje się do pomiaru dużych rezystancji (dużo większych od rezystancji amperomierza), a układ z poprawnie mierzonym napięciem - do małych rezystancji (dużo mniejszych od rezystancji woltomierza).
Wynik oblicza się z prawa Ohma, R = U/I, a przy dokładnych pomiarach koryguje się go o rezystancję wewnętrzną odpowiedniego miernika.
W metodzie technicznej zawsze jeden z mierników mierzy wielkość z błędem, a pytanie dotyczy tego, który miernik ma mierzyć wyłącznie wielkość związaną z Rx. Prąd jest mierzony poprawnie tylko wtedy, gdy przez amperomierz płynie wyłącznie prąd rezystora.
Na schemacie 2 amperomierz stoi przed punktem, w którym prąd rozdziela się na woltomierz i rezystor, więc wskazuje sumę obu prądów. Schemat 3 ma amperomierz w przewodzie powrotnym, do którego wracają oba prądy - efekt jest ten sam. Schemat 4 to klasyczny układ z poprawnie mierzonym napięciem: woltomierz jest dołączony wprost do zacisków Rx, a amperomierz mierzy prąd rezystora i woltomierza.
Tylko schemat 1 ma amperomierz bezpośrednio w gałęzi z Rx, a woltomierz przed nim. Łatwo pomylić ten układ ze schematem 4, dlatego warto zawsze sprawdzić, przez który miernik płynie prąd woltomierza.
Na schemacie 2 amperomierz stoi przed punktem, w którym prąd rozdziela się na woltomierz i rezystor, więc wskazuje sumę obu prądów. Schemat 3 ma amperomierz w przewodzie powrotnym, do którego wracają oba prądy - efekt jest ten sam. Schemat 4 to klasyczny układ z poprawnie mierzonym napięciem: woltomierz jest dołączony wprost do zacisków Rx, a amperomierz mierzy prąd rezystora i woltomierza.
Tylko schemat 1 ma amperomierz bezpośrednio w gałęzi z Rx, a woltomierz przed nim. Łatwo pomylić ten układ ze schematem 4, dlatego warto zawsze sprawdzić, przez który miernik płynie prąd woltomierza.