Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: ELE.06 - Montaż, uruchamianie oraz eksploatacja instalacji i jednostek przesyłowych w systemach energetycznych

Zawód: Technik energetyk

Kategorie: Stacje i transformatory

Na podstawie danych z tabeli oblicz, o ile procent należy zredukować obciążenie transformatora, jeżeli został on zaprojektowany do pracy w...

Temperatura otoczeniaWspółczynnik redukcji mocy obciążenia
40 °C1
45 °C0,95
50 °C0,91
55 °C0,87
60 °C0,84
Na podstawie danych z tabeli oblicz, o ile procent należy zredukować obciążenie transformatora, jeżeli został on zaprojektowany do pracy w temperaturze otoczenia 40 °C, a faktyczna temperatura otoczenia wynosi 55 °C?
A. O 13 %
Dobrze. Dla 55 °C współczynnik wynosi 0,87, więc obciążenie trzeba zmniejszyć o 1 - 0,87 = 0,13, czyli o 13%.
B. O 5 %
Źle. Redukcja o 5% odpowiada współczynnikowi 0,95, czyli temperaturze otoczenia 45 °C.
C. O 16 %
Źle. Redukcja o 16% odpowiada współczynnikowi 0,84, czyli temperaturze otoczenia 60 °C.
D. O 9 %
Źle. Redukcja o 9% wynika ze współczynnika 0,91, który dotyczy temperatury 50 °C.

Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2025 (arkusz E.23-SG-25.01).

Obciążenie trzeba zredukować o 13%. Transformator zaprojektowano dla temperatury otoczenia 40 °C, przy której współczynnik wynosi 1, czyli dopuszcza się pełne obciążenie znamionowe. Dla 55 °C tabela podaje współczynnik 0,87. Oznacza to, że transformator może pracować z obciążeniem równym 87% wartości znamionowej, a więc trzeba je zmniejszyć o 100% - 87% = 13%.

Przyczyna jest fizyczna: im cieplej w otoczeniu, tym gorzej transformator oddaje ciepło, a temperatura uzwojeń nie może przekroczyć wartości dopuszczalnej dla izolacji. Przekroczenie tej temperatury przyspiesza starzenie izolacji papierowo-olejowej.

Przykładowo transformator 1000 kVA w otoczeniu 55 °C może być obciążony najwyżej mocą 870 kVA. Takie współczynniki uwzględnia się przy montażu transformatorów w ciasnych, słabo wentylowanych stacjach wnętrzowych.
Zadanie wymaga odczytania współczynnika dla właściwej temperatury i zamiany go na procent redukcji. Wartości 5%, 9% i 16% powstają z poprawnego rachunku, ale dla niewłaściwego wiersza tabeli: 5% odpowiada 45 °C (współczynnik 0,95), 9% - temperaturze 50 °C (0,91), a 16% - temperaturze 60 °C (0,84).

Inny błąd polega na pomyleniu współczynnika z redukcją. Współczynnik 0,87 mówi, jaka część mocy znamionowej jest dopuszczalna, a nie o ile ją zmniejszyć. Redukcję oblicza się jako różnicę: 1 - 0,87 = 0,13.

Poprawny wynik dla 55 °C to więc 13%. W takich zadaniach warto czytać nagłówek tabeli - słowo „redukcji” w nazwie współczynnika może sugerować, że to już jest wartość zmniejszenia, ale liczby mniejsze od 1 pokazują, że to mnożnik dopuszczalnej mocy. Dla temperatury projektowej 40 °C mnożnik jest równy 1, więc redukcja wynosi zero.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.

Potwierdzenie

Informacja