Ile par biegunów powinien posiadać generator synchroniczny wytwarzający energię elektryczną o częstotliwości 50 Hz przy prędkości obrotowej wirnika 1 500 obr./min?
A. 3 pary.
Źle. Trzy pary biegunów dałyby 50 Hz przy 1000 obr./min, a przy 1500 obr./min częstotliwość wyniosłaby 75 Hz.
B. 4 pary.
Źle. Cztery pary biegunów odpowiadają 750 obr./min, a przy 1500 obr./min generator dałby 100 Hz.
C. 2 pary.
Dobrze. Z zależności n = 60·f/p wynika p = 60·50/1500 = 2, więc wirnik musi mieć dwie pary biegunów.
D. 1 parę.
Źle. Jedna para biegunów daje 50 Hz dopiero przy 3000 obr./min, czyli przy prędkości dwa razy większej niż w zadaniu.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2025 (arkusz E.23-SG-25.01).
Generator potrzebuje dwóch par biegunów. Prędkość synchroniczna, częstotliwość i liczba par biegunów są powiązane wzorem n = 60·f/p, gdzie n to prędkość w obr./min, f to częstotliwość w Hz, a p to liczba par biegunów. Po przekształceniu p = 60·f/n = 60·50/1500 = 2.
Warto zapamiętać szereg prędkości synchronicznych dla 50 Hz: 3000 obr./min dla jednej pary, 1500 dla dwóch, 1000 dla trzech, 750 dla czterech par biegunów.
W praktyce turbogeneratory w elektrowniach cieplnych mają zwykle jedną albo dwie pary biegunów i wirnik cylindryczny, bo turbina parowa pracuje najlepiej przy dużych prędkościach. Hydrogeneratory obracają się wolno, dlatego mają wiele par biegunów i wirnik z biegunami jawnymi.
Warto zapamiętać szereg prędkości synchronicznych dla 50 Hz: 3000 obr./min dla jednej pary, 1500 dla dwóch, 1000 dla trzech, 750 dla czterech par biegunów.
W praktyce turbogeneratory w elektrowniach cieplnych mają zwykle jedną albo dwie pary biegunów i wirnik cylindryczny, bo turbina parowa pracuje najlepiej przy dużych prędkościach. Hydrogeneratory obracają się wolno, dlatego mają wiele par biegunów i wirnik z biegunami jawnymi.
Najczęstszy błąd w tym zadaniu to odwrócenie zależności: im więcej par biegunów, tym mniejsza prędkość wirnika potrzebna do uzyskania tej samej częstotliwości. Wzór n = 60·f/p pokazuje to wprost.
Jedna para biegunów wymaga prędkości 3000 obr./min, więc przy 1500 obr./min generator dałby tylko 25 Hz. Trzy pary biegunów pasują do 1000 obr./min - przy 1500 obr./min częstotliwość wzrosłaby do 75 Hz. Cztery pary to prędkość 750 obr./min, a przy podwójnej prędkości wyszłoby 100 Hz.
Po podstawieniu danych z zadania otrzymuje się p = 60·50/1500 = 2. Dwie pary biegunów, czyli cztery bieguny magnetyczne na wirniku, to jedyna wartość, przy której generator synchroniczny obracający się z prędkością 1500 obr./min wytworzy napięcie o częstotliwości sieciowej 50 Hz. Rachunek warto sprawdzić odwrotnie: 60·50/2 = 1500 obr./min.
Jedna para biegunów wymaga prędkości 3000 obr./min, więc przy 1500 obr./min generator dałby tylko 25 Hz. Trzy pary biegunów pasują do 1000 obr./min - przy 1500 obr./min częstotliwość wzrosłaby do 75 Hz. Cztery pary to prędkość 750 obr./min, a przy podwójnej prędkości wyszłoby 100 Hz.
Po podstawieniu danych z zadania otrzymuje się p = 60·50/1500 = 2. Dwie pary biegunów, czyli cztery bieguny magnetyczne na wirniku, to jedyna wartość, przy której generator synchroniczny obracający się z prędkością 1500 obr./min wytworzy napięcie o częstotliwości sieciowej 50 Hz. Rachunek warto sprawdzić odwrotnie: 60·50/2 = 1500 obr./min.