Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: ELE.07 - Montaż, uruchamianie oraz eksploatacja instalacji i jednostek wytwórczych w systemach energetycznych

Zawód: Technik energetyk

Kategorie: Generatory i układy wzbudzenia

Której maszyny elektrycznej dotyczy opis w ramce?

Na wale wirnika są umieszczone izolowane pierścienie, przez które uzwojenie wzbudzające jest zasilane prądem stałym. Źródłem zasilania może być prądnica samowzbudna umieszczona na wspólnym wale maszyny lub układ prostownikowy. Uzwojenie wirnika wytwarza pole magnetyczne wirujące wraz z wirnikiem. Przy obciążeniu maszyny, prąd stojana wytwarza również pole magnetyczne, które wiruje w tym samym kierunku i z tą samą prędkością co pole wytworzone przez wirnik. Pole wypadkowe przecinając przewody uzwojenia stojana wytwarza w nim siłę elektromotoryczną.
Której maszyny elektrycznej dotyczy opis w ramce?
A. Silnika prądu stałego.
Źle. Silnik prądu stałego ma komutator i szczotki, a opis mówi o pracy synchronicznej pola stojana i wirnika.
B. Silnika klatkowego.
Źle. Silnik klatkowy nie ma pierścieni ani wzbudzenia prądem stałym - prąd w klatce wirnika indukuje się sam.
C. Prądnicy prądu stałego.
Źle. Prądnica prądu stałego oddaje prąd przez komutator i nie ma wirującego pola stojana obracającego się synchronicznie z wirnikiem.
D. Generatora synchronicznego.
Dobrze. Wzbudzenie prądem stałym przez pierścienie i pole stojana wirujące z tą samą prędkością co wirnik to cechy generatora synchronicznego.

Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2025 (arkusz E.23-SG-25.01).

Opis dotyczy generatora synchronicznego. Wskazują na to dwa szczegóły. Po pierwsze, uzwojenie wzbudzenia na wirniku jest zasilane prądem stałym przez izolowane pierścienie z prądnicy (wzbudnicy) na wspólnym wale albo z układu prostownikowego. Po drugie, pole stojana wiruje w tym samym kierunku i z tą samą prędkością co pole wirnika - na tym polega synchronizm.

Reguła do zapamiętania: w maszynie synchronicznej prędkość wirnika jest ściśle związana z częstotliwością sieci (n = 60·f/p), a w maszynie asynchronicznej wirnik obraca się nieco wolniej niż pole, czyli z poślizgiem.

Generatory synchroniczne wytwarzają prawie całą energię elektryczną w elektrowniach cieplnych i wodnych, a regulacja prądu wzbudzenia pozwala sterować napięciem i mocą bierną.
Każdą z błędnych maszyn wyklucza inny szczegół opisu. Silnik klatkowy to maszyna asynchroniczna: jego wirnik nie ma ani pierścieni, ani zasilania prądem stałym, a prąd w prętach klatki powstaje przez indukcję. Wirnik obraca się też wolniej niż pole stojana, więc opis „z tą samą prędkością” do niego nie pasuje.

Silnik i prądnica prądu stałego mają komutator, a nie gładkie pierścienie ślizgowe. Uzwojenie wzbudzenia leży w nich na stojanie, a twornik na wirniku, czyli odwrotnie niż w opisie. W prądnicy prądu stałego nie występuje też pole stojana wirujące razem z polem wirnika.

Poprawną odpowiedzią jest generator synchroniczny. Łatwo pomylić go z prądnicą prądu stałego, bo w obu przypadkach wspomina się o prądnicy samowzbudnej. Tutaj jednak jest ona tylko źródłem prądu wzbudzenia (wzbudnicą), a energię oddaje uzwojenie stojana generatora.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.

Potwierdzenie

Informacja