Korzystając z informacji zawartych w tabeli, wskaż, ile wynosi maksymalna podwójna amplituda drgań mierzonych na pokrywach łożysk prądnicy przy...
| Drgania na pokrywach łożysk | Podwójna wartość amplitudy drgań mierzonych na pokrywach łożysk prądnicy przy znamionowej prędkości obrotowej nie może być większa niż: 1) 180 μm - dla prądnic o znamionowej prędkości obrotowej mniejszej niż 200 obr./min 2) 120 μm - dla prądnic o znamionowej prędkości obrotowej od 200 do 400 obr./min 3) 100 μm - dla prądnic o znamionowej prędkości obrotowej powyżej 400 do 1000 obr./min włącznie, 4) 80 μm - dla prądnic o znamionowej prędkości obrotowej 1 500 obr./min 5) 50 μm - dla prądnic o znamionowej prędkości obrotowej 3000 obr./min | Jeżeli amplitudy drgań w eksploatacji mierzone są w sposób ciągły na wale prądnicy, podwójne amplitudy drgań podane w punktach 1÷5 mogą być zwiększone do 25 % |
A. 125 μm
Dobrze. Dla 600 obr./min limit wynosi 100 μm, a przy ciągłym pomiarze na wale można go zwiększyć o 25%: 100 · 1,25 = 125 μm.
B. 120 μm
Źle. 120 μm to limit dla prądnic o prędkości od 200 do 400 obr./min, a 600 obr./min należy do następnego przedziału.
C. 100 μm
Źle. 100 μm to wartość podstawowa dla 600 obr./min, ale bez zwiększenia o 25% dozwolonego przy ciągłym pomiarze na wale.
D. 180 μm
Źle. 180 μm dotyczy prądnic wolnoobrotowych poniżej 200 obr./min, więc nie pasuje do prędkości 600 obr./min.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2025 (arkusz E.23-SG-25.01).
Maksymalna podwójna amplituda drgań wynosi 125 μm. Najpierw trzeba znaleźć właściwy punkt tabeli: 600 obr./min mieści się w przedziale „powyżej 400 do 1000 obr./min włącznie”, dla którego podstawowy limit to 100 μm. Następnie trzeba uwzględnić warunek z treści - drgania są mierzone w sposób ciągły na wale, więc według trzeciej kolumny wartość można zwiększyć o 25%: 100 μm · 1,25 = 125 μm.
Zasada ogólna: im większa prędkość obrotowa maszyny, tym mniejsza dopuszczalna amplituda drgań, bo siły odśrodkowe i obciążenia łożysk rosną z kwadratem prędkości.
W eksploatacji przekroczenie dopuszczalnych drgań jest sygnałem do szukania przyczyny: niewyważenia wirnika, rozosiowania z turbiną, luzów w łożyskach albo zjawisk elektromagnetycznych w maszynie.
Zasada ogólna: im większa prędkość obrotowa maszyny, tym mniejsza dopuszczalna amplituda drgań, bo siły odśrodkowe i obciążenia łożysk rosną z kwadratem prędkości.
W eksploatacji przekroczenie dopuszczalnych drgań jest sygnałem do szukania przyczyny: niewyważenia wirnika, rozosiowania z turbiną, luzów w łożyskach albo zjawisk elektromagnetycznych w maszynie.
To zadanie ma dwa kroki i większość błędów polega na pominięciu jednego z nich. Wartość 100 μm jest poprawnie odczytana z przedziału „powyżej 400 do 1000 obr./min”, ale nie uwzględnia warunku podanego w treści: drgania mierzone w sposób ciągły na wale pozwalają zwiększyć limit o 25%.
Odpowiedź 120 μm pochodzi z sąsiedniego przedziału (od 200 do 400 obr./min) i pojawia się, gdy przedziały odczyta się nieuważnie. Z kolei 180 μm to limit dla prądnic bardzo wolnoobrotowych, poniżej 200 obr./min, czyli na przykład hydrogeneratorów.
Poprawny tok rozumowania: 600 obr./min to punkt 3 tabeli, czyli 100 μm, a po zwiększeniu o 25% wynik wynosi 125 μm. Warto pamiętać, że „zwiększenie do 25%” oznacza tu pomnożenie wartości podstawowej przez 1,25, a nie dodanie 25 μm.
Odpowiedź 120 μm pochodzi z sąsiedniego przedziału (od 200 do 400 obr./min) i pojawia się, gdy przedziały odczyta się nieuważnie. Z kolei 180 μm to limit dla prądnic bardzo wolnoobrotowych, poniżej 200 obr./min, czyli na przykład hydrogeneratorów.
Poprawny tok rozumowania: 600 obr./min to punkt 3 tabeli, czyli 100 μm, a po zwiększeniu o 25% wynik wynosi 125 μm. Warto pamiętać, że „zwiększenie do 25%” oznacza tu pomnożenie wartości podstawowej przez 1,25, a nie dodanie 25 μm.