Ze świeżych substancji roślinnych otrzymuje się
A. nalewkę standaryzowaną.
B. odwar.
C. wyciąg płynny.
D. intrakt.
Intrakt to właściwa odpowiedź, bo jest to postać preparatu galenowego otrzymywana właśnie ze świeżych substancji roślinnych, czyli z materiału roślinnego niepoddanego wcześniejszemu suszeniu. W praktyce ma to duże znaczenie, bo świeże rośliny zawierają enzymy i dużo wody, a część związków czynnych może się szybko rozkładać po zbiorze. Dlatego przy sporządzaniu intraktów stosuje się odpowiednie stężenie etanolu, często także szybkie unieczynnienie enzymów, żeby zachować związki wrażliwe na suszenie i utlenianie. Moim zdaniem to jest taki klasyczny przykład, gdzie nie wystarczy pamiętać, że coś jest wyciągiem alkoholowym, trzeba jeszcze wiedzieć, z jakiego surowca powstaje. Intrakty spotyka się np. przy preparatach z ziół, których składniki są nietrwałe po wysuszeniu. W dobrej praktyce ważne są: prawidłowa identyfikacja rośliny, świeżość surowca, szybkie rozdrobnienie, właściwy rozpuszczalnik, opis stosunku surowca do rozpuszczalnika oraz przechowywanie w szczelnych, najlepiej ciemnych opakowaniach.
W tym pytaniu łatwo pomylić różne postacie preparatów roślinnych, bo wszystkie kojarzą się z wyciąganiem substancji czynnych z roślin. Kluczowe jest jednak słowo świeżych. Intrakty są charakterystycznie otrzymywane ze świeżych substancji roślinnych, a nie po prostu z dowolnego surowca zielarskiego. Wyciąg płynny to preparat ekstrakcyjny o określonej konsystencji i stężeniu, najczęściej kojarzony z surowcem wysuszonym, gdzie ważny jest stosunek surowca do otrzymanego wyciągu. Nie jest to nazwa zarezerwowana dla preparatu ze świeżej rośliny. Odwar natomiast to wodny preparat wykonywany przez gotowanie surowca, zwykle twardszego, jak kora, korzeń, kłącze czy nasiona. W aptecznej praktyce odwar jest bardziej metodą przygotowania leku roślinnego do krótkiego użycia, a nie trwałym preparatem ze świeżych ziół. Nalewka standaryzowana także może brzmieć przekonująco, bo ma alkohol i kontrolowaną zawartość substancji czynnych, ale standaryzacja mówi o ustaleniu zawartości określonych składników, a nie o tym, że użyto świeżej rośliny. Typowy błąd polega na skupieniu się tylko na rozpuszczalniku albo na tym, że coś jest preparatem roślinnym. W farmakognozji i technologii postaci leku trzeba patrzeć też na stan surowca, metodę ekstrakcji oraz trwałość związków czynnych. Przy świeżym materiale roślinnym najważniejsze jest szybkie utrwalenie składu, bo enzymy i wilgoć mogą zmieniać jakość preparatu bardzo szybko, czasem szybciej niż się wydaje.