Ile wynosi ogniskowa obiektywu standardowego dla aparatu średnioformatowego?
80 mm jest uznawane za typową ogniskową obiektywu standardowego w aparacie średnioformatowym, zwłaszcza dla klasycznego formatu 6 × 6 cm. Wynika to z prostej zasady: obiektyw standardowy ma dawać kąt widzenia zbliżony do naturalnego postrzegania sceny przez człowieka, bez wyraźnego efektu szerokiego kąta i bez spłaszczenia perspektywy typowego dla teleobiektywów. W praktyce ogniskowa standardowa jest zbliżona do przekątnej klatki filmu lub matrycy. Dla średniego formatu 6 × 6 cm rzeczywisty obraz ma około 56 × 56 mm, a jego przekątna to mniej więcej 79 mm, więc obiektyw 80 mm pasuje tu bardzo dobrze. Z mojego doświadczenia to bardzo wygodna ogniskowa do portretu środowiskowego, fotografii ulicznej, reportażu spokojniejszego typu i ogólnych zdjęć studyjnych. Nie deformuje twarzy tak mocno jak szeroki kąt, ale też nie odcina przesadnie tła. W branży przyjmuje się, że dobór obiektywu zawsze trzeba odnosić do formatu aparatu, bo 80 mm na średnim formacie nie daje takiego samego kadru jak 80 mm na małym obrazku.
W tym pytaniu najważniejsze jest zrozumienie, że ogniskowa standardowa nie jest jedną stałą wartością dla wszystkich aparatów. Ona zależy od wielkości klatki filmu albo matrycy. Częsty błąd polega na zapamiętaniu, że standard to 50 mm, i przenoszeniu tej wartości na każdy system. 50 mm rzeczywiście jest klasycznym obiektywem standardowym, ale dla aparatu małoobrazkowego 35 mm, czyli formatu 24 × 36 mm. W średnim formacie pole obrazowe jest większe, więc żeby uzyskać podobny, naturalny kąt widzenia, potrzebna jest dłuższa ogniskowa, najczęściej około 80 mm dla formatu 6 × 6 cm. 180 mm w średnim formacie to już raczej teleobiektyw, często przydatny do portretu z większego dystansu, kompresji perspektywy i mocniejszego odseparowania tła. Nie będzie to obiektyw standardowy, bo kadr jest wyraźnie węższy. Z kolei 18 mm to ogniskowa bardzo szerokokątna, a w praktyce kojarzy się raczej z szerokim kadrem w małym obrazku lub systemach cyfrowych, nie z naturalnym widzeniem w średnim formacie. Moim zdaniem najlepiej zapamiętać zasadę, a nie samą liczbę: im większy format rejestracji obrazu, tym dłuższa ogniskowa daje podobny kąt widzenia. To pomaga unikać pomyłek przy pracy z różnymi systemami aparatów.