Kwalifikacja: AUD.02 - Rejestracja, obróbka i publikacja obrazu

Wielu początkujących mylnie sądzi, że każda publikacja wizerunku wymaga albo pisemnej zgody, albo wręcz zapłaty osobie widocznej na zdjęciu. To jednak poważne uproszczenie i nieporozumienie wynikające często z braku znajomości specyfiki prawa autorskiego oraz zasad ochrony wizerunku w Polsce. W przypadku wizerunku osoby powszechnie znanej podczas wykonywania przez nią funkcji publicznych, prawo przewiduje wyłączenie od obowiązku uzyskania zgody (art. 81 ust. 2 pkt 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Nie wymaga się nawet zgody ustnej, nie mówiąc już o pisemnej czy zapłacie. To dlatego portale informacyjne, blogi i inne serwisy spokojnie publikują zdjęcia polityków czy urzędników wykonujących swoje obowiązki. Utrwalonym błędem jest przekonanie, że każda ekspozycja czy jakakolwiek modyfikacja zdjęcia wymaga dodatkowego pozwolenia – nie, o ile pozostajemy w granicach rzetelnego informowania i nie naruszamy innych praw tej osoby, np. dobrego imienia. Uważam, że należy odróżniać sytuacje, gdzie wykorzystywany jest wizerunek do celów komercyjnych (tu rzeczywiście potrzebna zgoda i często wynagrodzenie), od kontekstu publicznej działalności, gdzie prawo przyznaje większą swobodę. Co ciekawe, niektórzy mylą się też, żądając każdorazowo zgody na tzw. poprawę ekspozycji lub retusz zdjęcia, ale o ile nie ma tu zmian naruszających dobra osobiste, retusz nie jest osobno regulowany. Kluczowe jest zrozumienie, że ochrona wizerunku nie jest absolutna i dla osób pełniących funkcje publiczne prawo przewiduje wyraźne odstępstwo w zakresie wizerunku związanego z działalnością zawodową. Z mojego punktu widzenia, większość nieporozumień wynika z przenoszenia zasad znanych z prawa do prywatności na grunt działalności publicznej – a to po prostu dwie różne rzeczywistości prawne. Warto czytać ustawę ze zrozumieniem i znać praktykę branżową, bo pozwala to unikać niepotrzebnych obaw i błędów.