Kategorie: Sprzęt fotograficzny Procesy fotograficzne Historia i techniki specjalne
Oznaczenie „IR 400 4×5 cala” zawiera dwie kluczowe informacje: zakres promieniowania oraz format materiału. Skrót IR (infrared) w fotografii jednoznacznie odnosi się do promieniowania podczerwonego, a nie ultrafioletu. Taki materiał jest czuły głównie na fale dłuższe niż światło widzialne, co daje charakterystyczny efekt: liście drzew robią się bardzo jasne (tzw. efekt Wooda), niebo przyciemnia się, a mgła i zamglenie atmosferyczne są częściowo „przebijane”. Liczba 400 najczęściej oznacza czułość materiału w ISO/ASA, czyli film jest umiarkowanie czuły i nadaje się do pracy w normalnym świetle dziennym, przy rozsądnych czasach naświetlania. Z kolei zapis „4×5 cala” to klasyczny format wielkoformatowy – arkuszowy film do aparatów wielkoformatowych, z kasetami na pojedyncze klisze. Nie jest to ani małoobrazkowy (ten ma zwykle 36×24 mm), ani średnioformatowy (np. 6×6, 6×7 cm), tylko typowa „blacha” wielkoformatowa używana w fotografii technicznej, architektonicznej, krajobrazowej czy naukowej. W praktyce taki film IR 4×5 cala stosuje się np. do precyzyjnych zdjęć architektury w podczerwieni, do dokumentacji roślinności i badań wegetacji (analiza zdrowia roślin), do artystycznych krajobrazów o mocno surrealistycznym charakterze. W dobrych praktykach pracy z materiałem IR pamięta się o stosowaniu odpowiednich filtrów (np. filtr IR 720 nm), o ładowaniu filmu w absolutnej ciemności (bo niektóre IR są czułe na światło przez czerwone szyby), a także o korektach ekspozycji, bo nominalne ISO 400 w IR często zachowuje się inaczej niż klasyczny film panchromatyczny. Sam fakt, że jest to format 4×5 cala, od razu sugeruje zastosowanie w aparacie wielkoformatowym z miechem, ruchomym standardem przednim i tylnym, co jest standardem branżowym przy tego typu materiałach specjalistycznych.