UWAGA! Stan prawny do 01.03.2015r. Jakie wymagania, obok równomiernie oświetlonego modela, powinno spełniać zdjęcie do dowodu osobistego, według wytycznych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych RP?
W stanie prawnym obowiązującym do 01.03.2015 r. zdjęcie do dowodu osobistego według wytycznych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych miało mieć format 35 x 45 mm oraz pokazywać osobę z odsłoniętym lewym uchem. To jest ważny szczegół, bo w fotografii dokumentowej nie chodzi tylko o ładny portret, ale o zgodność z urzędowym wzorem. Model powinien być równomiernie oświetlony, bez głębokich cieni na twarzy i tle, z naturalnym odwzorowaniem skóry oraz dobrą ostrością. W praktyce fotograf ustawia zwykle miękkie światło z przodu, pilnuje neutralnego tła i kontroluje pozycję głowy, żeby ucho było widoczne, a twarz nie była skręcona zbyt mocno. Moim zdaniem takie zdjęcia uczą fotografa dyscypliny: kadru, powtarzalności i dokładnego czytania wymagań. Format 35 x 45 mm jest typowy dla wielu dokumentów, ale w tym konkretnym, historycznym przepisie kluczowe było właśnie lewe ucho, nie prawe ani pełne en face jak w późniejszych standardach biometrycznych.
W tym pytaniu łatwo pomylić wymagania historyczne z obecnymi standardami zdjęć biometrycznych. Dzisiaj często kojarzy się fotografię dokumentową z ujęciem en face, czyli twarzą skierowaną prosto do obiektywu, z symetrycznym kadrem i neutralnym wyrazem twarzy. Jednak pytanie wyraźnie odnosi się do stanu prawnego do 01.03.2015 r., a wtedy dla dowodu osobistego obowiązywał inny schemat: widoczne miało być lewe ucho oraz format 35 x 45 mm. Dlatego samo hasło en face, choć brzmi bardzo urzędowo i fotograficznie, nie pasuje do tego konkretnego przepisu. Podobnie odsłonięte prawe ucho jest typową pułapką pamięciową, bo ktoś pamięta, że chodziło o ucho, ale myli stronę. W fotografii dokumentowej taka różnica ma znaczenie, bo urząd ocenia zgodność z wytycznymi, a nie ogólne podobieństwo zdjęcia do portretu. Format 30 x 40 mm też nie jest właściwy dla tego wymogu; standard 35 x 45 mm daje określone proporcje kadru i miejsce na poprawne ustawienie głowy. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to jako dawny polski wzór dowodowy: równomierne oświetlenie, lewy profilowy akcent przez odsłonięte lewe ucho i odbitka 35 x 45 mm. Przy wykonywaniu takich zdjęć fotograf powinien więc nie tylko dobrze ustawić lampy, ale też znać aktualne przepisy, bo one potrafią się zmieniać i wtedy nawet technicznie bardzo dobre zdjęcie może zostać odrzucone.