Jeśli w prezentacji będą pojawiać się zastrzeżone (zarejestrowane) znaki towarowe, to autor prezentacji obok tych znaków powinien umieszczać symbol
A. ®
B. ©
C. TM
D. SM
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2016 (arkusz A.25-X-16.01): Klucz CKE wskazywał ©, a treść łączyła znak towarowy z prawem autorskim. Zastrzeżony (zarejestrowany) znak towarowy oznacza się symbolem ®.
Symbol ® oznacza zarejestrowany znak towarowy, czyli taki, który został formalnie wpisany do odpowiedniego rejestru, np. w urzędzie patentowym albo systemie ochrony znaków w danym kraju lub regionie. Dlatego przy zastrzeżonych, zarejestrowanych nazwach marek, logotypach czy hasłach handlowych w prezentacji stosuje się właśnie ®. W praktyce może to wyglądać np. tak: Adobe® Photoshop®, Microsoft® PowerPoint® albo Coca-Cola®. Taki zapis informuje odbiorcę, że dana nazwa nie jest zwykłym słowem, tylko chronionym oznaczeniem handlowym należącym do konkretnego właściciela. Z mojego doświadczenia warto nie przesadzać z tym symbolem na każdym slajdzie, bo prezentacja robi się wtedy mało czytelna. Dobrą praktyką jest użycie oznaczenia przy pierwszym wystąpieniu znaku oraz ewentualnie dodanie krótkiej noty prawnej na końcu prezentacji, np. że nazwy produktów są znakami towarowymi ich właścicieli. Ważne jest też, żeby nie używać ® przy znaku, który nie jest faktycznie zarejestrowany, bo to może być uznane za wprowadzanie w błąd.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka podobnych symboli, bo wszystkie jakoś kojarzą się z prawem, marką albo własnością intelektualną. Trzeba jednak rozróżniać znak towarowy od prawa autorskiego i od oznaczeń stosowanych przy usługach. Symbol TM jest używany najczęściej przy znaku towarowym, który firma uważa za swój, ale niekoniecznie jest on jeszcze formalnie zarejestrowany. To taki komunikat: traktujemy tę nazwę lub logo jako nasz znak handlowy. Nie daje on jednak tej samej informacji co ®, bo nie mówi wprost o rejestracji. Symbol SM dotyczy service mark, czyli znaku usługowego, spotykanego głównie w praktyce amerykańskiej. W polskich prezentacjach technicznych i biznesowych pojawia się rzadziej, a w dodatku nie jest właściwym ogólnym oznaczeniem zarejestrowanego znaku towarowego. Z kolei © odnosi się do praw autorskich, czyli do utworów: tekstów, zdjęć, grafik, muzyki, filmów czy układu prezentacji. Nie służy do oznaczania zarejestrowanych znaków towarowych. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi znaną markę i automatycznie wybiera ©, bo myśli ogólnie: to jest czyjaś własność. A prawo autorskie i prawo znaków towarowych to dwie różne ścieżki ochrony. W prezentacji poprawnym symbolem przy zarejestrowanej marce będzie ®, najlepiej użyty z umiarem i zgodnie z dobrą praktyką edytorską.