Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz długość zastępczą odcinka instalacji gazowej o średnicy dn 20, jeżeli zamontowano na nim: 2 kolana, 1 kurek kulowy i 1 zwężkę 20/15.

Dobrze. 2 × 1,30 + 0,30 + 0,10 = 3,0 m dla średnicy dn 20.
Źle. 2,9 m to kolana z kurkiem, ale bez zwężki 20/15 (0,10 m).
Źle. 2,6 m to tylko dwa kolana, bez kurka kulowego i zwężki.
Źle. 1,3 m to opór jednego kolana - pominięto drugie kolano, kurek i zwężkę.
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik gazownictwa (BUD.16).
Długość zastępcza odcinka wynosi 3,0 m. Każdy opór miejscowy (kolano, kurek, zwężka) powoduje taki spadek ciśnienia, jaki dałby pewien odcinek prostej rury. W tabeli podano te odcinki w metrach dla każdej średnicy, więc wystarczy wybrać kolumnę dn 20 i zsumować wartości dla wszystkich elementów.
Rachunek: 2 kolana × 1,30 m = 2,60 m, kurek kulowy 0,30 m, zwężka 0,10 m. Razem 2,60 + 0,30 + 0,10 = 3,00 m.
Do zapamiętania: element występujący kilka razy mnoży się przez liczbę sztuk, a długość zastępczą dodaje się potem do rzeczywistej długości odcinka. Tak powstaje długość obliczeniowa, z której dobiera się średnicę przewodu w obliczeniach instalacji gazowej.
Wyniki 1,3 m, 2,6 m i 2,9 m to typowe niedokończone rachunki. Wartość 1,3 m to opór tylko jednego kolana - pominięto drugie kolano, kurek i zwężkę. Wartość 2,6 m uwzględnia oba kolana, ale już nie armaturę. Z kolei 2,9 m powstaje, gdy do kolan doda się kurek kulowy, a zapomni o zwężce 20/15, która też jest oporem miejscowym, choć niewielkim.
Prawidłowo trzeba zsumować wszystkie elementy z kolumny dn 20: 2 × 1,30 m + 0,30 m + 0,10 m = 3,0 m.
Druga pułapka to wybór złej kolumny. Dla dn 15 kolano ma tylko 0,55 m, a dla dn 25 kurek kulowy też 0,30 m, więc pomylenie kolumn daje inne, równie wiarygodnie wyglądające wyniki. Najpierw zaznacz kolumnę właściwej średnicy, potem wypisz każdy element z liczbą sztuk, a dopiero na końcu dodawaj.