Gaz ziemny powinien być nawoniony w takim stopniu, aby był wyraźnie wyczuwalny przez człowieka o przeciętnym powonieniu, a jego stężenie w mieszaninie z powietrzem osiągnęło wartość odpowiadającą
Dobrze. Gaz ma być wyczuwalny przy 20% DGW, czyli z pięciokrotnym zapasem do granicy wybuchu.
Źle. Przy 50% DGW zapas do granicy wybuchu byłby zbyt mały.
Źle. Przepisy wymagają wyczuwalności przy 20% DGW, a nie przy 10% DGW.
Źle. 100% DGW to już granica wybuchu - zapach musi ostrzegać dużo wcześniej.
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik gazownictwa (BUD.16).
Gaz ziemny nawania się tak, aby był wyraźnie wyczuwalny przy stężeniu odpowiadającym 20% DGW. DGW to dolna granica wybuchowości, czyli najmniejsze stężenie gazu w powietrzu, przy którym mieszanina może wybuchnąć. Dla metanu wynosi ona około 5% objętości, więc 20% DGW to mniej więcej 1% gazu w powietrzu.
Sens tej zasady jest prosty: człowiek ma poczuć zapach na długo przed tym, zanim mieszanina stanie się wybuchowa, i zdążyć zareagować - przewietrzyć pomieszczenie, zamknąć kurek, wezwać pogotowie gazowe.
Sam gaz ziemny jest bezwonny, dlatego dodaje się do niego środek nawaniający, najczęściej THT (tetrahydrotiofen). Do zapamiętania: zapach przy 20% DGW, czyli z pięciokrotnym zapasem do granicy wybuchu.
Wartości 50% i 100% DGW są niebezpiecznie wysokie. Przy 100% DGW mieszanina już jest wybuchowa, więc wyczuwanie zapachu dopiero wtedy nie dawałoby żadnego czasu na reakcję. Przy 50% DGW zapas bezpieczeństwa byłby bardzo mały - wystarczy niewielki dalszy wyciek, żeby osiągnąć granicę wybuchu.
Wartość 10% DGW oznaczałaby jeszcze większy zapas, ale wymagałaby wyraźnie większej dawki środka nawaniającego. Wymóg dotyczy tego, by przy 20% DGW zapach był już wyraźnie wyczuwalny przez osobę o przeciętnym powonieniu.
Prawidłowa jest wartość 20% DGW. Łatwo zapamiętać ją jako „jedna piąta granicy wybuchu”: przy metanie to około 1% gazu w powietrzu, a mieszanina wybuchowa zaczyna się przy około 5%.
W praktyce oznacza to, że zapach gazu w mieszkaniu zawsze traktuje się poważnie: nie włącza się wtedy światła ani urządzeń elektrycznych, otwiera okna, zamyka kurek i wzywa pogotowie gazowe.