Skraplając gaz ziemny do postaci LNG, jego objętość w przybliżeniu
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik gazownictwa (BUD.17).
Po skropleniu gaz ziemny zajmuje w przybliżeniu 600 razy mniejszą objętość. LNG otrzymuje się przez schłodzenie gazu, głównie metanu, do temperatury około minus 162°C przy ciśnieniu zbliżonym do atmosferycznego. Gaz przechodzi wtedy w ciecz, której gęstość jest wielokrotnie większa niż gęstość gazu.
Właśnie to zmniejszenie objętości jest powodem skraplania: pozwala przewozić gaz ziemny statkami metanowcami i magazynować go w zbiornikach kriogenicznych tam, gdzie nie ma gazociągu. W terminalu odbiorczym LNG poddaje się regazyfikacji, czyli ogrzaniu i odparowaniu, a jego objętość wraca do wartości wyjściowej.
Do zapamiętania: skroplenie gazu ziemnego zmniejsza objętość ok. 600 razy, a temperatura LNG to ok. minus 162°C. Ta niska temperatura jest też źródłem zagrożenia - kontakt z cieczą powoduje odmrożenia.
Pytanie łączy kierunek zmiany i rząd wielkości, dlatego dwie pułapki działają tu jednocześnie.
Odpowiedzi mówiące o zwiększeniu objętości odwracają sens skraplania. Ciecz jest znacznie gęstsza od gazu, więc ta sama masa metanu zajmuje po skropleniu dużo mniej miejsca - zwiększenie objętości następuje dopiero przy regazyfikacji. Liczba 4000 to z kolei zawyżony rząd wielkości, który nie odpowiada rzeczywistej różnicy gęstości gazu ziemnego i LNG. Wybór zmniejszenia 4000 razy bierze się zwykle z przekonania, że im większa liczba, tym lepiej pokazuje sens skraplania.
Prawidłowo: skroplony gaz ziemny zajmuje w przybliżeniu 600 razy mniejszą objętość niż gaz w warunkach normalnych. Dzięki temu opłaca się przewóz drogą morską i magazynowanie w zbiornikach kriogenicznych. Zapamiętaj parę liczb: ok. 600 razy i ok. minus 162°C. Przy zadaniach z przemianą fazową zawsze najpierw ustal kierunek zmiany, a dopiero potem jej skalę.