Podstawowym parametrem związanym ze składem i kalorycznością gazu, a jednocześnie decydującym o zamienności paliw gazowych, jest
Źle. Wartość opałowa opisuje energię spalania, ale nie uwzględnia wypływu gazu przez dyszę.
Źle. Ciepło spalania to tylko kaloryczność - bez gęstości nie określa zachowania gazu w palniku.
Dobrze. Liczba Wobbego (ciepło spalania przez pierwiastek z gęstości względnej) decyduje o zamienności gazów.
Źle. Gęstość względna to tylko jeden składnik liczby Wobbego, bez informacji o kaloryczności.
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik gazownictwa (BUD.28).
Parametrem decydującym o zamienności paliw gazowych jest liczba Wobbego. Oblicza się ją jako ciepło spalania podzielone przez pierwiastek z gęstości względnej gazu. Wielkość ta określa, ile ciepła dostarczy palnik o danej dyszy przy danym ciśnieniu - łączy więc kaloryczność gazu z tym, jak szybko gaz wypływa przez otwór.
Dwa gazy o zbliżonej liczbie Wobbego dają w tym samym urządzeniu podobne obciążenie cieplne, więc można je stosować zamiennie bez wymiany dysz. Na tej podstawie dzieli się gazy na grupy, a urządzenia gazowe oznacza się, do jakiej grupy są przystosowane.
Do zapamiętania: W = Hs / √d. Zmiana liczby Wobbego poza dopuszczalny zakres powoduje odrywanie się płomienia, przegrzewanie palnika albo niezupełne spalanie z wydzielaniem tlenku węgla.
Ciepło spalania i wartość opałowa opisują, ile energii daje spalenie jednostki objętości gazu - pierwsze z uwzględnieniem ciepła skraplania pary wodnej, druga bez niego. Są ważne dla rozliczeń i bilansów, ale same nie decydują o zamienności. Gaz o wyższym cieple spalania, ale też większej gęstości, wypływa przez dyszę wolniej i w palniku daje podobny efekt jak gaz lżejszy i mniej kaloryczny.
Gęstość względna to stosunek gęstości gazu do gęstości powietrza. Wpływa na prędkość wypływu przez dyszę, lecz bez informacji o kaloryczności też nie przesądza o zachowaniu palnika.
Liczba Wobbego łączy oba czynniki w jeden wskaźnik: ciepło spalania podzielone przez pierwiastek z gęstości względnej. Dlatego to ona jest parametrem związanym jednocześnie ze składem i kalorycznością gazu. Pułapką jest tu wybór jednego z jej składników - każdy z nich jest częścią prawdy, ale tylko ich połączenie opisuje zamienność.