Liczba 5 w symbolu \(\dfrac{5}{8}\) zastosowanym przy utrwaleniu w terenie punktów hektometrowych powstałych w trakcie wytyczania w terenie linii profilu podłużnego oznacza
A. pełną liczbę kilometrów od początku trasy.
B. liczbę hektometrów w danym kilometrze trasy.
C. pełną liczbę metrów w jednym odcinku trasy.
D. numer hektometra w danym kilometrze.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz B.34-X-17.06).
W zapisie $\dfrac{5}{8}$ stosowanym przy utrwalaniu punktów hektometrowych liczba 5 oznacza pełną liczbę kilometrów od początku trasy, czyli od przyjętego punktu zerowego profilu lub osi projektowanej trasy. Taki zapis należy czytać praktycznie jako kilometr 5 i hektometr 8, a więc punkt położony w kilometracji 5+800, czyli 5 km 800 m od początku opracowania. To jest bardzo ważne przy tyczeniu linii profilu podłużnego, bo geodeta w terenie musi jednoznacznie wiedzieć, który palik odpowiada któremu miejscu na trasie. Moim zdaniem to jeden z tych zapisów, które wyglądają banalnie, ale pomyłka potrafi zrobić sporo bałaganu w robocie. Dobra praktyka branżowa polega na tym, żeby oznaczenia terenowe były zgodne z kilometrażem użytym w dokumentacji technicznej, szkicach tyczenia i profilu podłużnym. Dzięki temu kierownik robót, geodeta i wykonawca mówią o tym samym punkcie, bez zgadywania.
W tym zapisie łatwo pomylić układ oznaczenia z normalnym ułamkiem albo z prostym opisem liczby hektometrów. Symbol $\dfrac{5}{8}$ przy punktach hektometrowych nie oznacza jednak działania matematycznego ani liczby odcinków w kilometrze. W geodezyjnym oznaczaniu kilometracji trasy górna liczba informuje o pełnych kilometrach liczonych od początku trasy, a dolna wskazuje hektometr w obrębie tego kilometra. Czyli zapis odnosi się do położenia 5+800, a nie do jakiejś części odcinka czy do długości mierzonej w metrach.
Myślenie, że 5 oznacza liczbę hektometrów w danym kilometrze, wynika zwykle z tego, że punkty hektometrowe kojarzą się z podziałem kilometra na odcinki po 100 m. Tyle że w jednym kilometrze jest 10 hektometrów, więc taka interpretacja nie pasuje do logiki kilometrażu. Nie chodzi też o numer hektometra w danym kilometrze, bo tę rolę w tym symbolu pełni liczba 8. Gdyby ktoś przyjął odwrotnie, mógłby przesunąć punkt w dokumentacji i w terenie, a to przy tyczeniu trasy jest poważny problem. Liczba 5 nie może oznaczać pełnej liczby metrów w jednym odcinku trasy, bo metry podaje się w kilometrażu jako część po znaku plus, na przykład 5+800 albo 5+820. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to tak: góra mówi, ile kilometrów już minęło od zera trasy, dół mówi, w którym hektometrze tego kilometra jesteśmy.
Myślenie, że 5 oznacza liczbę hektometrów w danym kilometrze, wynika zwykle z tego, że punkty hektometrowe kojarzą się z podziałem kilometra na odcinki po 100 m. Tyle że w jednym kilometrze jest 10 hektometrów, więc taka interpretacja nie pasuje do logiki kilometrażu. Nie chodzi też o numer hektometra w danym kilometrze, bo tę rolę w tym symbolu pełni liczba 8. Gdyby ktoś przyjął odwrotnie, mógłby przesunąć punkt w dokumentacji i w terenie, a to przy tyczeniu trasy jest poważny problem. Liczba 5 nie może oznaczać pełnej liczby metrów w jednym odcinku trasy, bo metry podaje się w kilometrażu jako część po znaku plus, na przykład 5+800 albo 5+820. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to tak: góra mówi, ile kilometrów już minęło od zera trasy, dół mówi, w którym hektometrze tego kilometra jesteśmy.