W celu wykonania pomiaru metodą niwelacji trygonometrycznej należy użyć zestawu pomiarowego
A. niwelator techniczny, statyw, miarka do pomiaru wysokości instrumentu.
Źle. Niwelator techniczny służy do niwelacji geometrycznej, a nie trygonometrycznej.
B. teodolit optyczny, statyw, tyczka, miarka do pomiaru wysokości instrumentu.
Źle. Teodolit optyczny i zwykła tyczka nie pozwolą zmierzyć odległości do celu.
C. tachimetr, statyw, miarka do pomiaru wysokości instrumentu, tyczka z lustrem.
Dobrze. Tachimetr z lustrem mierzy kąt pionowy i odległość, potrzebne do niwelacji trygonometrycznej.
D. niwelator techniczny z kołem poziomym, statyw, miarka do pomiaru wysokości instrumentu.
Źle. Niwelator z kołem poziomym nie mierzy kątów pionowych ani odległości, a w zestawie brak celu.
Przykładowe zadanie CKE z 2020 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik geodeta (BUD.18).
Poprawny zestaw to tachimetr, statyw, miarka do pomiaru wysokości instrumentu i tyczka z lustrem. Niwelacja trygonometryczna polega na obliczeniu różnicy wysokości z kąta pionowego i odległości między punktami, dlatego potrzebny jest instrument mierzący jednocześnie kąty pionowe i odległość - tachimetr elektroniczny z dalmierzem.
Tyczka z lustrem (pryzmatem) odbija sygnał dalmierza i wyznacza punkt celowania na znanej wysokości. Miarką mierzy się wysokość instrumentu nad punktem, a wysokość lustra odczytuje się z podziałki tyczki. Obie wartości wchodzą do wzoru na różnicę wysokości.
Do zapamiętania: niwelacja geometryczna - niwelator i łata, poziome celowe; niwelacja trygonometryczna - tachimetr i lustro, kąt pionowy i odległość. Tę drugą stosuje się m.in. do wyznaczania wysokości punktów trudno dostępnych.
Tyczka z lustrem (pryzmatem) odbija sygnał dalmierza i wyznacza punkt celowania na znanej wysokości. Miarką mierzy się wysokość instrumentu nad punktem, a wysokość lustra odczytuje się z podziałki tyczki. Obie wartości wchodzą do wzoru na różnicę wysokości.
Do zapamiętania: niwelacja geometryczna - niwelator i łata, poziome celowe; niwelacja trygonometryczna - tachimetr i lustro, kąt pionowy i odległość. Tę drugą stosuje się m.in. do wyznaczania wysokości punktów trudno dostępnych.
Problem z tym pytaniem polega zwykle na pomyleniu niwelacji trygonometrycznej z geometryczną, w której pracuje się niwelatorem.
Niwelator techniczny, także z kołem poziomym, wyznacza poziomą oś celową i odczytuje wysokości na łacie - nie mierzy kątów pionowych ani odległości z dokładnością potrzebną do niwelacji trygonometrycznej. Koło poziome pozwala jedynie odczytywać kierunki w poziomie. Zestaw z samym niwelatorem i miarką nie ma ponadto żadnego celu do odczytu. Teodolit optyczny mierzy kąty pionowe, ale nie ma dalmierza, a zwykła tyczka nie odbija sygnału i nie daje odległości - do obliczenia różnicy wysokości brakowałoby więc długości celowej.
Właściwy jest zestaw z tachimetrem i tyczką z lustrem, bo tachimetr mierzy jednocześnie kąt pionowy i odległość do lustra. Razem z wysokością instrumentu i wysokością celu pozwala to obliczyć różnicę wysokości metodą trygonometryczną.
Niwelator techniczny, także z kołem poziomym, wyznacza poziomą oś celową i odczytuje wysokości na łacie - nie mierzy kątów pionowych ani odległości z dokładnością potrzebną do niwelacji trygonometrycznej. Koło poziome pozwala jedynie odczytywać kierunki w poziomie. Zestaw z samym niwelatorem i miarką nie ma ponadto żadnego celu do odczytu. Teodolit optyczny mierzy kąty pionowe, ale nie ma dalmierza, a zwykła tyczka nie odbija sygnału i nie daje odległości - do obliczenia różnicy wysokości brakowałoby więc długości celowej.
Właściwy jest zestaw z tachimetrem i tyczką z lustrem, bo tachimetr mierzy jednocześnie kąt pionowy i odległość do lustra. Razem z wysokością instrumentu i wysokością celu pozwala to obliczyć różnicę wysokości metodą trygonometryczną.